بارده و كزيدن عقرب و ضماد آن با اشق جهت ورم سپرز بنهايت مفيد مقدار شربت آن از يك مثقال تا دو مثقال مضر معده مصلح آن سركه و مضر كرده مصلح آن كثيرا است و باقي افعال و خواص و صنعت دهن آن در قرابادين مجمع الجوامع ذكر يافت
* ااچين *
بفتح همزه و كسر جيم فارسي و سكون ياى مثنات تحتانيه و نون
* ماهيت آن *
درختى است عظيم برك آن اندك عريض طولاني و از برك انبه و جامون بزركتر و ضخيمتر و كل آن سفيد و خوشبو و بركهاى آن سفيد و پنج عدد و طرف پائين اندرون بركها زرد و طرف بيرون ساقه و برك آن سرخرنك و درخت آن تمام خزان مىكند و در اول بهار اول كل مىكند پس برك برمىآورد
* طبيعت *
آن كرم و خشك
* افعال و خواص آن *
آشاميدن پوست بيخ آن مسهل قوى و جهت آتشك و قروح خبيثه نافع و اكر اسهال زياده نمايد و كرمي كند مصلح آن آشاميدن دوغ است و ضماد آن محلل و منضج اورام صلبه است
* ااذان الفار *
بمد الف و فتح ذال معجمه و الف و نون و الف و لام و فا و الف و راى مهمله لغت عربي است بيونانى مروش و بهندى چوههكني نامند
* ماهيت *
آن شيخ الرئيس فرموده كه جالينوس قوت آن را قريب بحشيشى كه زير آن شيشه مىكذارند دانسته و اطلاق آن برد و حشيش مىنمايند يكى آنچه جالينوس ذكر كرده كه از برك آن بوى خبازى مىآيد و صلابتي ندارد و ديكر بر آنچه ديسقوريدوس كمان برده كه شبيه است بلبلاب و برك آن كوچكتر از ان و مفروش بر روى زمين و شاخهاى آن باريك و بستاني آن خوشبو ليكن بىطعم و رائحهء قوى و كل آن كلابي رنك و تخم آن شبيه بتخم كشنيز و خطاطيف آن را مىچرند
* طبيعت آن *
حار حاد است خصوصا آنچه منبت آن قريب به آب نباشد و آنچه جالينوس ذكر كرده سرد و تر در اول و قوت قابضه ندارد و در آنچه ديسقوريدوس ذكر كرده كرم و با قوت قابضه و مجففه است
* افعال و خواص آن *
مسيح كفته منفعت آن قريب بمنفعت افسنتين است و اين بعيد است و غير متوقع از ان
* اعضاء الراس *
شربت آن جهت صرع و سعوط آن جهت تنقيهء دماغ و لقوه نافع
* الجروح و القروح *
آنچه را ديسقوريدوس ذكر كرده ضماد آن خار و پيكان را برآورد و تنقيهء قروح و الزاق جرحات نمايد و صاحب ما لا يسع نوشته كه آن دو صف مىباشد بستانى و برى بستاني آن را بيونانى لب سيني نامند منبت آن جاهاى سايه و ميان اشجار و كنارهاى آب و اطراف عمارات و برك آن شبيه به چيزى است كه به آن تشبيه نمودهاند يعني كوش موش كوچك مدور و كياه آن بىساق و كل و بر روى زمين پهن شود و شاخهاى آن سه پهلو و چون بدست بمالند بوى خيار از ان آيد
* طبيعت آن *
سرد و تر و صاحب تحفه در سوم تر دانسته با اندك قوت قبضي و لبن آن با اندك قوت تحليلي
* افعال و خواص آن *
امراض انراس و العين صعوط آن جهت صداع حار و ضماد آن با آرد جو جهت تحليل اورام حارهء چشم الاذن قطور عصارهء آن در كوش جهت تسكين درد و تحليل ورم آن نافع اعضاء الغذاء آشاميدن آن مسكن التهاب و غثيان و مسقط كرم معده است
* الاورام و البثور *
ضماد آن با آرد جو جهت تحليل اورام جميع اعضا و حمره و جمره نافع و برى آن سه قسم است قسم اول شاخهاى آن باريك و بلند از زمين و شاخهاى بسيار از يك بيخ رسته و شاخهاى زيرين آن سر خرنك و مجوف و بركهاى آن نازك و طولانىتر از بستاني و وسط پشت بركها محدب و اطراف بركها تند و زوجزوج رسته و هر شاخى مشتمل بر شاخهاى ريزه بسيار و كل آن لاجوردى رنك و صاحب تحفه نوشته كه بعضي را كل زرد مىباشد و بيخ آن به قدر انكشتى و پر شعبه و بعضى مغشوش مىكنند اين را باسقولوقندريون و فوق آن است كه برك اين نرم و دراز است بخلاف برك اسقولوقندريون
* طبيعت آن *
معتدل در حرارت و برودت و خشك در دوم
* افعال و خواص آن *
صرع و لقوه و اوجاع باردهء دماغيه و صداع را نافع و مقوى معده