لبلاب و از ان ضخيمتر و تندطعم با عفوصت و تلخي و ثمر آنكه فلفل است خوشهدار و در هر خوشهء ده بيست دانه متصل بهم شبيه بخوشهء بقم و توت بزركى و به طول يكدو بند انكشت و دانهاى آن بخامي سبز و بعد از رسيدن بنفش و بزركتر از دانهء كشنيز و به قدر نخودى كوچك و بچوبهاى بسيار باريك و پيوسته بخوشهء آن و بعد از خشك شدن سياه و با شكنج و چيندار مىكردد و دوم نبات آن به قدر دو سه ذرع و برك آن شبيه ببرك عنب الثعلب و از ان در طول اندكي بلندتر و در عرض كمتر يعنى باريكتر و بلندتر و با حدت و اندك تلخي و ثمر آن در خوشه شبيه بخوشهء عنب الثعلب و ذره و ليكن بزركتر از خوشهء عنب الثعلب و كوچكتر از خوشهء ذره و دانهاى ثمر آن مانند دانهاى ثمر نوع اول و آنچه مشهور است كه سفيد نيز مىباشد شايد همان سياه باشد كه بسبب سودن دانها بهم در حمل و نقل بستها پوست سياه دانهاى بسيار رسيدهء آن جدا كشته سفيد مىكردد و درختى علىحده ندارد و مشاهده نيز چنين شده و شايد خام آن باشد كه پوست آن هنوز بسيار سياه نكشته و از بعضى ثقه شنيده شده كه پوست سفيد نيز مىباشد و درخت آن جدا است و ليكن شبيه بهم و اين قليلالوجودتر از پوست سياه و پوست نوع سفيد آن نازكتر و شكنج آن كمتر و اندك املس و كويند برى و بستاني مىباشد برى آن قويتر از بستانى و بهترين آن حاد الطعم و رائحهء آن و حدت پوست آن كمتر از مغز آن است
* طبيعت سياه ان
در آخر سوم و سفيد و يا مقشر از پوست سياه آن در اول سوم كرم و خشك و شيخ الرئيس رحمة اللّه عليه فلفل سياه را در چهارم كرم و خشك كفته
* افعال و خواص ان
محلل و جذاب و جالي و مسخن و منقي بلغم و با قوت ترياقيت اعضا الراس مقوى حافظه و اعصاب و جهت علتهاى عصب بسيار مفيد و خائيدن آن با مويز جهت جلب و دفع رطوبات دماغ و معده و تدهين بدهن جوشانيده آن در ان جهت فالج و خدر و جميع امراض باردهء رطبه و رفع قشعريرهء تپهاى بارده و بدستور آشاميدن آن با ادويهء قابضه جهت امراض مذكوره و طلاى مطبوخ آن در كلاب جهت رفع نزلات بارده و درد دندان و بدستور مضمضه بدان كه با پوست خشخاش جوشانيده باشند و همچنين ستون بدان به جهت درد دندان كرم خورده اعضاء الغذاء آشاميدن آن قاطع بلغم و مسخن و مقوى معده و جكر و هاضمه و مشهي و رافع آروغ ترش و ملطف اغذيهء غليظه و خلط غليظه و مرقق خون غليظهء مبرودين و دافع جذام و رياح و مغص و با برك غار تازه جهت تحليل نفخ و ضماد آن با سركه جهت تحليل ورم طحال و مداومت آن مانع قولنج ريحي و بلغمي العين اكتحال آن جهت رفع ظلمت بصر و جلاى بياض آن و ناخنه اعضاء الصدر جهت دفع سرفهء بارد رطوبي و ضيق النفس و اوجاع صدر و ربو و با عسل جهت خناق بلغمي و تنقيهء رئه و منع اجتماع رطوبات لزجه و بلاغم در سينه بدستور با لعوقات و حريرههاى مناسبه اعضاء النفض مدر بول و حيض و با ادويهء قابضه جهت تقطير البول و ادرار بول و حيض و حمول آن مخرج جنين و بعد از جماع مانع حمل الباه آشاميدن آن با شير و شكر جهت تقويت باه الاورام و البثور و الزينة و غيرها ضماد آن با زفت محلل خنازير و رافع داخس و برص ناخن و جذام و با حنا جهت رويانيدن ناخن زائل شده از قوبا و غير آن با تكرار عمل و مداومت و بدستور با پيه مرغ و با آرد باقلا و نخود جالي بهق و با نطرون بنهايت جالي بهق و سرخ كنندهء رخسار و با پياز و نمك جهت رويانيدن موى در موضع داء الثعلب كه به قوت تمام بمالند و با محللات جهت تهبج ريحي و با مرهم داخليون جهت تحليل اورام بلغمي الات المفاصل مسخن عصب و عضلات به حدى كه معادن آن نيست دوائي السموم بادزهر سموم و آشاميدن آب جوشانيدهء كوبيدهء آن در ان جهت دفع سميت مار كزيده و عقرب كزيده و افيون خورده كه مكرر بياشامند و قئ كنند تا اثر سميت باقي است و جهت سموم بارده مطلقا و سميت بيش نيز مفيد