از حاجت او جواب كويد و روغن شكوفهء آنكه دهن القندول نامند كه بطريق روغن كل بنفشه و بادام كيرند و بجاى بادام كنجد مقشر باشد بسيار خوشبو و آشاميدن نيم اوقيهء آن با شراب زردك يا ميبه جهت تقويت فم معده و حقنهء آن با ادويهء حابسه جهت اسهال رطوبي و طلاى آن جهت فالج و شقيقهء امراض دماغى و عصباني و تفتيح سدهء دماغى و تقويت پردهاى آن و تقويت باه و نعوظ و تحليل رياح اورام صلبه نافع
* دارفلفل *
بفتح دال مهمله و الف و راى مهمله و كسر دو فا و سكون دو لام بعد از فاى اول و دوم بفارسي فلفل دراز و بهندى پيپل و پيپلي نامند
* ماهيت ان
ثمر نباتي است بيارهدار و برك آن شبيه ببرك تانبول و از ان اندك كوچكتر و با حدت و تلخى و ثمر آن طولاني شبيه بشاهتوت و سياه رنك و كوچكتر از ان و خشك دانهاى آن كوچك و سرخ رنك و پيوسته بهم و بالاى آنها غلافى رقيق و پردهاى سياه رنك در بين دانها و طعم آن تند و باندك تلخى و حدت و تلخى حدت پوست آن زياده از دانهء آن و بيخ آن كرهدار منشعب و پوست آن اغبر و مغز آن سفيد و ريشهدار تند طعم و فلفل مويه عبارت از انست و در حرف الفا ان شاء اللّه تعالى خواهد آمد
* طبيعت ان
در آخر دوم كرم و خشك و بعضي در اول سوم كفتهاند
* افعال و خواص آن
محلل مواد بارده و رياح و مفتح سدهء جكر و سپرز و هاضم طعام و مقوى معده و رافع قئ و خشبو كنندهء دهان و رحم و مسخن احشا و محرك باه و زياده كنندهء مني و مدر بول و حيض و مسقط جنين و جهت فالج و صرع و سرفهء بارد رطوبى و نقرس و عرق النسا و تقويت پشت و كزيدكي عقرب و رتيلا و تنوير اخلاط بدن و بالجمله امراض باردهء رطبه را مفيد و اكتحال آنكه در جكر بز كذاشته و يا كوبيده بران پاشيده كباب كرده باشند جهت شبكورى و طلاى آن با روغن جهت نهش عقرب و رتيلا و افعى نافع و دو امر باه قائم مقام زنجبيل مقدار شربت آن تا يك مثقال مضر سر و مصدع مصلح آن صمغ عربي و صندل و كلاب بدل آن به وزن آن فلفل سفيد و كويند به وزن آن زنجبيل و زرنباد است بالسويه
* دارهلد *
بفتح دال و الف و راى مهمله و فتح ها و سكون لام و دال مهمله آن را دارچوبه و بهندى انبي هلدى نيز نامند
* ماهيت ان
درختى است هندى چوب آن زرد و كويند رسوت كه حضض هندى باشد عصارهء آنست چنانچه در حرف الحا در حضض ذكر يافت
* طبيعت ان
كرم و خشك
* افعال و خواص آن
محلل و رادع و زودهضم اعضاء الراس جهت امراض سر و كوش و دهان نافع و طعم دهان را نيكو كرداند اعضاء الغذاء و النفض جهت تفتيت حصاة و حبس البول الحمى و الجروح و القروح و غيرها جهت تپ بلغمي و اندمال جراحات و قروح و جرب و خارش شربا و ضمادا مؤثر و دهن و مرهم آن در قرابادين ذكر يافت در ادهان و مراهم
* دانج ابروج *
بفتح دال و الف و فتح نون و سكون جيم و فتح الف و سكون باى موحده و ضم راى مهمله و سكون واو و جيم و دانك افزونك نيز نامند و بشيرازى انجكك
* ماهيت آن
تخم امرود جنكلى است بزركتر از بهدانه مائل بمثلثى شكل پوست آن سياه رنك و مغز آن سفيد و شيرين و لذيذ و آن را برشته مقشر نموده تنقل مىنمايند منبت آن كوه كيلويه است از توابع ولايت فارس و جاى ديكر نمىشود
* طبيعت ان
در اول كرم و در رطوبت و يبوست معتدل و برشتهء آن مائل بيبوست
* افعال و خواص ان
موافق سينه و حنجره و اعصاب متشنجه و مبهي و مسمن و مدر بول و غذائيت بران غالب و آشاميدن شيرهء آنكه بكوبند و در آب شيرهء آن را برآورند جهت ادرار حيض مفيد و اكثار آن مفسد معده مصلح آن شيرينيها است