مركبات
آب برنج
آب برنج : آب مطبوخ برنج مانند ماء الشعير كه به هندى « پيچ » نامند .
خواص : مسكن لذع اخلاط مرارى معده و امعاء ، و با شير تازه بالمناصفه ده روز خوردن جهت توليد منى مجرَّب . « 1 »
آب آهن تاب / آب آهن تافته
آب آهن تافته : به غايت مقوى باه و قابض و جهت جراحت امعا و اسهال مزمن ، بواسير و ورم سپرز و تقويت معده و سلس البول و درد مقعده و گزيدن سگ ديوانه و رفع زردى رخسار و هيضه نافع .
[ صنعت آن ] : آبى كه آهنگران آهن تفته را مكرر در آن سرد مىنمايند ، و آن را « دوس » و ماء الحديد نيز نامند . « 2 »
آبزن / آبزنات / آبزن رطب / آبزن مرطب
آبزن : آبزن خفيه به اصطلاح اطبا عبارت از شستن و نشانيدن مريض است در آب خالص يا در آب مطبوخ حشايش بارده يا افشرهء آنها يا مطبوخ حشايش حاره يا آب مطبوخ بعض حيوانات به تمامه يا بعض اجزا و لحوم آنها به ادهان مناسبه يا بدون آنها ، نيم گرم يا گرم به قدر حاجت ، چنانچه هريك به تفصيل - ان شاء الله تعالى - خواهد آمد .
و اگر در حوض مسى و يا در غير آن و يا تغارى به قدر گنجايش مريض كرده ، اولًا مريض در آن بنشيند ، پس آن را نيم گرم يا گرم به قدر برداشت و حاجت بر عضو مريض
هامش
( 1 ) . همان ، مخزن الادويه ، ص 114 .
( 2 ) . همان ، ص 347 .