را امتلاء به حسب اوعيه نامند ؛ زيرا كه هرگاه مكان چيزى پر شود البته عرض آن مىافزايد و از طول آن مىكاهد همين باعث كشيدگى در طول و انضغاط اطراف خود است در عرض و گاه بر پرى معده از طعام و شراب نيز اطلاق مىنمايند . « 1 »
انتشار عين
انْتِشار : مرضى است كه گشاده مىگردد در آن سوراخ پردهء عنبى چشم زياده از مقدار طبيعى و بدان سبب نور باصره به خط مستقيم برنمىآيد و منتشر مىگردد و به مرئى نمىرسد . « 2 »
انتصاب النفس / نفس الانتصاب
انتصاب النفس : مرضى است كه در آن قادر نمىباشد انسان كه نفس بكشد ، مگر آن كه راست بنشيند و گردن را راست بدارد و سر را بالا كند . « 3 »
نَفَس الانْتِصاب
نفس الانتصاب : عبارت از حالتى است كه صاحب آن نمىتواند نفس بكشد ، مگر آن كه راست بنشيند و گردن را راست بدارد و سر را بالا كند تا آن كه عروق آن ، گشاده گردند و نفس برآيد .
سبب آن بلغم غليظى است كه جذب كند ريه آن را از صدر و احشا به جهت تخلخل و سخافت و اسفنجيت خود و برآمده گردد و مجارى را تنگ نمايد و يا از دماغ بدان ريزد و مجارى و مواضع هوا را - كه به اصطلاح عروق خشنه نامند - پر نمايد . و بعضى اين نوع را انتصاب نَفَس و ربو و بهر را بر امتلاى عروق ضوارب كه در ريهاند بدون اقسام قصبه و بعضى ربو را بر امتلاى عروق خشنه و بهر را بر امتلاى شرايين اطلاق مىنمايند و يا سبب آن امتلاى ريه و سينه است از بخارات قلب و احتقان آن در آن هر دو يا سبب آن استرخاى عضلات صدر و عَجز آنها از انبساط و يا ضعف حرارت غريزيه است . « 4 »
هامش
( 1 ) . همان .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . همان .
( 4 ) . همان ، ص 94 .