تفسير :
وَ الْقَمَرِ إِذا تَلاها
« 1 » چيست ؟ فرمود : امير المؤمنين عليه السّلام است كه پس از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم مىآيد و پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم دانش را بكمال در او مىدمد . راوى مىگويد : عرض كردم مقصود از :
وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشاها
« 2 » چيست ؟ فرمود : امامان ستم هستند كه در برابر خاندان پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم خودرأيى مىكنند ، و در جايى مىنشينند ، كه خاندان پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم از ايشان به آن شايستهتر هستند و دين خدا را ، با ستم و ظلم بپوشانند و خداوند كار ايشان را حكايت كرده مىفرمايد :
وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشاها
« 3 » . راوى مىگويد پرسيدم : مقصود از :
وَ النَّهارِ إِذا جَلَّاها
« 4 » چيست ؟ پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود : مقصود از آن امام بر حق از نژاد فاطمه عليها السّلام است كه از دين رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم پرسش مىشود و آن را براى كسى كه پرسيده است روشن مىكند و خداوند از گفتار او حكايت مىكند .
تفسير آياتى از سورهء غاشيه و اشاره به موضع مردم به هنگام ظهور
[ 13 ] محمّد به نقل از پدرش مىگويد : به امام صادق عليه السّلام عرض كردم مقصود از :
هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ الْغاشِيَةِ
« 5 » چيست ؟ فرمود : يعنى امام قائم عليه السّلام آنها را با شمشير فرا گيرد . او مىگويد : در بارهء آيهء
وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ خاشِعَةٌ
« 6 » از امام عليه السّلام پرسش كردم و امام عليه السّلام فرمود :
يعنى فروتن و زبون هستند و توانايى سرباز زدن ندارند . او مىگويد : عرض كردم
عامِلَةٌ
يعنى چه ؟ فرمود : يعنى عمل كند به آنچه خدا دستور نداده است . او مىگويد :
عرض كردم :
ناصِبَةٌ
يعنى چه ؟ فرمود : يعنى جز امام بر حق را به حكومت وادارند . او مىگويد : عرض كردم :
تَصْلى ناراً حامِيَةً
يعنى چه ؟ فرمود : به آتش جنگ در دنيا به هنگام ظهور امام قائم عليه السّلام و در آخرت به آتش سوزان دوزخ .
هامش
( 1 ) « سوگند به مه چون پى [ خورشيد ] رود » ( سورهء شمس / آيهء 2 ) .
( 2 ) . « سوگند به شب چون پرده بر آن پوشد » ( سورهء شمس / آيهء 4 ) .
( 3 ) « سوگند به شب چو پرده بر آن پوشد » ( سورهء شمس / آيهء 4 ) .
( 4 ) « سوگند به روز چون [ زمين را ] روشن گرداند » ( سورهء شمس / آيهء 3 ) .
( 5 ) « آيا خبر « غاشيه » به تو رسيده است ؟ » ( سورهء غاشيه / آيهء 1 ) .
( 6 ) « در آن روز ، چهرههايى زبونند » ( سورهء غاشيه / آيهء 2 ) .