الهى گفتار پيامبر را فهميدند ، زيرا مىدانستند كه من برادر تنى او نيستم چنانچه هارون برادر تنى موسى بود ، و پيامبر نيستم تا درخواست پيامبرى كنم ، ليكن مقصودش چنين بود كه مرا جانشين و خليفهء خود سازد چنان كه موسى هارون را خليفه و جانشين خود كرد آنجا كه مىگويد :
اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي وَ أَصْلِحْ وَ لا تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ
« 1 » . و گفتار آن حضرت هنگامى كه مردم گفتند : ماييم موالى پيامبر ، و اين چنين بود كه پيامبر در حجة الوداع بيرون شد و از غدير خم گذر كرد و دستور داد براى او شبه منبرى به پا كنند و سپس بر منبر شد و بازوى مرا برآورد تا سپيدى زير دو بغلم ديده شد ، و صداى خويش را در اين انجمن چنين بلند فرمود : هر كه را من سرور اويم على سرور اوست ، خدايا دوست بدار هر كه او را دوست دارد و دشمن بدار هر كه او را دشمن مىدارد .
پس معيار دوستى خدا دوستى من شد ، و معيار دشمنى خدا دشمنى با من . و خداوند در همان روز اين آيه را فرو فرستاد :
الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً
« 2 » . پس ولايت من كمال دين و رضايت پروردگار والاياد ، گرديد ، و خداوند تبارك و تعالى به ويژه براى من و تعظيم و تفضيل رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم اين آيه را فرو فرستاد :
ثُمَّ رُدُّوا إِلَى اللَّهِ مَوْلاهُمُ الْحَقِّ أَلا لَهُ الْحُكْمُ وَ هُوَ أَسْرَعُ الْحاسِبِينَ
« 3 » در بارهء من منقبتهايى است كه اگر آنها را ياد كنم جنجال بزرگى پيش آيد ، و گوش سپردن بدان زمانى دراز مىطلبد ، و اگر در برابر من آن دو بدبخت آن را پيراهن خود كردند ، در حالى كه بدان حقّى نداشتند و بر سر آن با من بستيزيدند ، و به گمراهى مرتكب آن گرديدند و به نادانى آن را از آن خود دانستند . بتحقيق به سرانجام وخيمى گرفتار آمدند ، و چه بد بود ، آنچه براى خود در خانهء خويش گستراندند . آنها در برزخ و آخرت يك ديگر
هامش
( 1 ) « در ميان قوم من جانشينم باش ، و [ كار آنان را ] اصلاح كن ، و راه فسادگران را پيروى مكن » ( سورهء اعراف / آيهء 142 ) .
( 2 ) « امروز دين شما را برايتان كامل و نعمت خود را بر شما تمام گردانيدم ، و اسلام را براى شما [ به عنوان ] آيينى برگزيدم » ( سورهء مائده / آيهء 3 ) .
( 3 ) « آنگاه به سوى خداوند - مولاى بحقّشان - برگردانيده شوند . آگاه باشيد كه داورى از آن اوست ، و او سريعترين حسابرسان است » ( سورهء انعام / آيهء 62 ) .