يعنى ايرانيان
مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ
يعنى روميان
سَيَغْلِبُونَ
« 1 » يعنى مسلمانان بر ايشان چيرگى يابند
فِي بِضْعِ سِنِينَ لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ بَعْدُ وَ يَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ * بِنَصْرِ اللَّهِ يَنْصُرُ مَنْ يَشاءُ
. . . « 2 » ، و چون مسلمانان با ايرانيان جهاد كردند و ايران را گشودند مسلمانان به يارى خداوند شاد شدند .
او مىگويد : من گفتم : آيا چنين نيست كه خداوند مىفرمايد در اند سال ، با اينكه مؤمنان سالهاى بسيار با پيامبر گذرانيدند و دوران خلافت ابو بكر را هم پشت سر گذاشتند و در دوران خلافت عمر بر ايران چيرگى يافتند ؟ امام عليه السّلام در پاسخ فرمود : آيا نگفتم كه اين آيه تاويل و تفسيرى دارد اى ابا عبيده ! و قرآن ناسخى دارد و منسوخى آيا نشنيدى كه خداوند فرمود :
لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ بَعْدُ
يعنى اختيار با اوست كه پس اندازد يا پيش بدارد و پيش بدارد ، آنچه را در سخن پيش انداخته است تا آن روزى كه به طور حتم مقرر گردد كه نصرت و يارى به مسلمانان رسد ، و اين است همان سخن پروردگار كه :
وَ يَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ * بِنَصْرِ اللَّهِ يَنْصُرُ مَنْ يَشاءُ
يعنى روزى كه فرمان نصرت حتمى گردد .
پاسخ به سخن اهل سنّت در بيعت با ابو بكر
[ 398 ] عمرو بن ابو المقدام از پدرش نقل مىكند كه گفته : به امام باقر عليه السّلام عرض كردم :
اهل سنّت چنين گمان مىبرند كه چون همهء مردم در بيعت با ابو بكر همداستان شدند پس اين امر مورد خشنودى پروردگار بوده است و چنين نيست كه خداوند امّت محمّد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم را پس از او به فتنه افكند . امام باقر عليه السّلام فرمود : آيا ايشان كتاب خدا را نخواندهاند و پروردگار نمىفرمايد كه :
وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئاً وَ سَيَجْزِي اللَّهُ
هامش
( 1 ) « و آنان پس از شكستشان پيروز خواهند شد » ( سورهء روم / آيهء 3 ) .
( 2 ) « در چند سال براى خدا است كار از پيش و از پس ، و در آن روز خوشحال خواهند شد مؤمنان به يارى خدا ، يارى كند هر كه را خواهد » ( سورهء روم / آيهء 4 و 5 ) .