حديث در قناعت و پارسايى
[ 338 ] هشام بن سالم مىگويد : از امام صادق عليه السّلام شنيدم كه به حمران بن اعين مىفرمود : اى حمران ! به كسى بنگر كه در قدرت ، دون توست ، و به كسى منگر كه در قدرت ، فوق توست كه اين شيوه براى تو در آنچه روزيت شده قانعكنندهتر است و شايسته است كه تو را سزاوار نعمت بيشترى از سوى پروردگارت گرداند ، و بدان كه عمل اندك پيوستهء همراه با يقين نزد خداوند والانام برتر است از عمل فراوان بدور از يقين .
و بدان كه هيچ گونه پارسايى فايدهمندتر از دورى كردن از محرّمات الهى و دست شستن از آزار مؤمنان و غيبت كردن ايشان نيست ، و هيچ زندگانىاى گواراتر از خوش اخلاقى نيست ، و هيچ مالى سودمندتر از قناعتورزى در همان مال اندك نيست كه كفايت زندگى مىكند ، و هيچ جهلى زيانبارتر از خود محورى نباشد .
حديث در بيان مصداق « مردم » و « اشتباه مردم » و « نسناس »
[ 339 ] سعيد بن مسيّب مىگويد : از حضرت على بن الحسين عليه السّلام شنيدم كه فرمود :
مردى خدمت امير المؤمنين عليه السّلام آمد و عرض كرد : اگر براستى عالم هستى ، مرا از مردم و اشباه مردم و نسناس آگاه گردان . امير المؤمنين عليه السّلام فرمود : اى حسين ! پاسخ اين مرد را بده . امام حسين عليه السّلام فرمود : اما اينكه گفتى ناس [ مردم ] كيانند ؟ ماييم آن مردم و لذا خداوند سبحان در قرآن مىفرمايد :
ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفاضَ النَّاسُ
. . . « 1 » و رسول خدا آن كسى بود كه مردم را كوچ مىداد . و اما اينكه از اشباه مردم پرسيدى ، پس ايشان شيعيان مايند و هم آنها دوستان ما هستند و از مايند ، و از همين رو ابراهيم فرمود :
. . . فَمَنْ تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي
. . . « 2 » . و اما اينكه از نسناس پرسيدى ، ايشان اكثريت مردمند .
هامش
( 1 ) « پس از همان جا كه مردم كوچ كنند شما هم كوچ كنيد » ( سورهء بقره / آيهء 199 ) .
( 2 ) « هر كه از من پيروى كند از من است » ( سورهء ابراهيم / آيهء 36 ) .