آنها در بارهء من با يك ديگر اختلاف نيابند . عرض كردم : ما هرگز تا بدين حد به چنين نامهاى نيازمند نشده بوديم . امام عليه السّلام فرمود : با بودن مروان و ابن ذر چگونه چنين چيزى شدنى است ! عبد الاعلى مىگويد : من از اين سخن گمان بردم كه حضرت عليه السّلام چنين نامهاى نخواهد نگاشت ، پس از خدمت آن حضرت برخاستم و نزد اسماعيل رفتم و به دو گفتم : اى ابا محمد ! من اختلاف شيعه و دشمنى آنها با يك ديگر را به آگاهى پدرت رساندم و او فرمود : من قصد دارم نامهاى براى آنها بنويسم كه از اين پس حتى دو نفر در بارهء من با يك ديگر اختلاف نيابند . اسماعيل گفت : پدرم نام مروان و ابن ذر را نبرد ؟ گفتم : آرى .
گفت : اى عبد الاعلى ! براستى كه شما را بر ما حقّى است چونان كه ما را بر شما ، و به خدا سوگند شما در اداى حقّ ما شتابانتر نيستيد از ما نسبت به حقوق شما . آن گاه گفت : من در اين پيرامون خواهم انديشيد . سپس گفت : اى عبد الاعلى ! چه مىشود اگر مردمى كه پيرو يك آيينند و به سوى يك رهبر دينى روى دارند و بايدها و نبايدهاى خويش را از او مىستانند و كارشان را به او مستند مىسازند در بارهء او اختلافى نيابند ؟ ! اى عبد الاعلى ! همانا مرد مؤمن را نزيبد كه اگر ديد برادرش در رسيدن به يكى از درجات بهشت بر او پيشى جسته به زيرش كشد ، چنان كه براى آن ديگرى نسزد كه دست رد به سينهء برادر خويش زند و او را از خود براند ، بلكه بر اوست تا وى را به درجهء خود رساند و از خدا برايش آمرزش بخواهد .
حديث در پيشواى بر حق و فرقههاى گوناگون
[ 283 ] ابو خالد كابلى مىگويد : از امام باقر عليه السّلام پيرامون اين آيهء شريفه :
ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلًا فِيهِ شُرَكاءُ مُتَشاكِسُونَ وَ رَجُلًا سَلَماً لِرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيانِ مَثَلًا
. . . « 1 » پرسش كرد .
امام عليه السّلام فرمود : اما آن كس كه شريكان بر سر او كشمكش كردند همان اوّلى بود كه گروههاى گوناگون پيرامون حكومت او گرد آمدند و با اين حال يك ديگر را لعن و نفرين
هامش
( 1 ) « خدا مثلى مىزند ، مردى كه شريكان بر سر او كشاكش كنند ، و مردى كه تسليم مرد ديگر است ، آيا حكايت اين دو يكسان است ؟ » ( سورهء زمر / آيهء 29 ) .