فرمود : از سه كس اميد خيرى نرود : كسى كه از معايب خويش آزرمى نداشته باشد و در نهان از خداى نترسد ، و در پيرى از گناه دست نشويد .
معنى شريف و كرم و بزرگوارى
[ 272 ] حجّال مىگويد : به جميل بن درّاج گفتم : رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرموده است : هر گاه شريف قومى نزد شما آمد او را ارجمند بشماريد . گفت : آرى . گفتم : شريف چه كسى است ؟ گفت : من اين سؤال را از امام صادق عليه السّلام پرسيدهام و آن حضرت فرموده است :
شريف كسى است كه دارايى داشته باشد . پرسيدم : شخص صاحب نژاد ( اصيل ) چه كسى است ؟ فرمود : كسى كه با دارايى خود يا ديگر امكاناتى كه دارد كارهاى نيك انجام دهد .
پرسيدم : كرم و بزرگوارى چيست ؟ فرمود : تقوا و پرهيزگارى .
حديث در سختىها
[ 273 ] سكونى از امام صادق عليه السّلام روايت كرده است كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرموده است :
چه سخت است غم و اندوه زنان و چه دور است جدايى مرگ ، و سختتر از اينها همه آن تهيدستى و كمتوشهگى است كه صاحبش هم چاپلوسى كند ، بىآنكه چيزى به دو دهند .
حديث يأجوج و مأجوج
[ 274 ] ابن عباس مىگويد : از امير المؤمنين عليه السّلام در بارهء آفرينش پرسش شد ؟ حضرت فرمود : خداوند هزار و دويست مخلوق در خشكى آفريد و هزار و دويست مخلوق در دريا ، و فرزندان آدم هفتاد نژادند ، و مردمان همگى فرزندان آدمند مگر يأجوج و مأجوج .
مردم سه گروهند
[ 275 ] ابو بصير از امام صادق عليه السّلام روايت مىكند كه فرمود : مردم سه گروهند : گروهى كه از مايند و ما نيز از ايشانيم ، و گروهى كه خود را با انتساب به ما مىآرايند ، و كسانى كه