[ 211 ] ابو جناده به نقل از امام موسى بن جعفر عليه السّلام روايت مىكند كه در اين آيه چنين فرمود :
أُولئِكَ الَّذِينَ يَعْلَمُ اللَّهُ ما فِي قُلُوبِهِمْ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ
[ فقد سبقت عليهم كلمة الشقاء و سبق لهم العذاب ]
وَ عِظْهُمْ وَ قُلْ لَهُمْ فِي أَنْفُسِهِمْ قَوْلًا بَلِيغاً
« 1 » .
[ 212 ] بريد بن معاويه مىگويد : امام باقر عليه السّلام اين آيه را چنين خواند : . .
أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ
[ فان خفتم تنازعا في الامر فارجعوا
إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ
و الى
أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ
] « 2 » ، و سپس فرمود : چگونه خدا دستور به فرمانبرى از آنها دهد و از سويى اجازه در اختلاف و نزاع با آنها دهد . اين دستورات را به كسانى داده كه دستور زير را به آنها خطاب كرده :
أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ
.
داستان قوم صالح عليه السّلام
[ 213 ] ابو حمزه به نقل از امام باقر عليه السّلام نقل مىكند كه فرمود : پيامبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم از جبرئيل پرسيد : نابودى قوم صالح چگونه بود ؟ جبرئيل گفت : اى محمّد ! صالح در حالى به پيامبرى قومش برانگيخته شد كه شانزده ساله بود و تا صد و بيست سالگى در ميان اين قوم بسر برد و در اين مدّت در خير ، او را پاسخ ندادند . آنها هفتاد بت داشتند كه به جاى خدا مىپرستيدند . صالح چون اين را از ايشان بديد گفت : اى قوم ! من در حالى به سوى شما فرستاده شدم كه شانزده ساله بودم و اينك صد و بيست سالهام . اكنون براى شما دو پيشنهاد دارم ، يا از من بخواهيد تا از خداى خود درخواستى كنم و در آنچه خواستيد در دم
هامش
( 1 ) « اينان كسانى هستند كه خدا مىداند در دلهايشان چيست ، پس تو از آنها درگذر [ كه براستى سرنوشت شقاوت بر ايشان گذشته و عذاب بر آنها پيشبينى شده ] و با آنها در بارهء خودشان سخن رسا بگو » ( سورهء نساء / آيهء 63 ) .
( 2 ) « از خدا فرمان بريد و از رسول خدا و صاحب الامر خود [ و اگر از نزاع در چيزى ترسيديد آن را به خدا و رسول برگردانيد و در بارهء آن به صاحب الامر رجوع كنيد ] . سپس فرمود : چگونه فرمان دهد به طاعت آنها و اجازه دهد كه با آنها نزاع شود . همانا اين دستور رجوع براى حل اختلاف را به كسانى داده كه به آنها گفته شده :أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ» ( سورهء نساء / آيهء 59 ) .