است . او در پاسخ عرض كرد : يا رسول اللَّه ! اينك من نيامدهام چيزى بفروشم و آمدهام تا پيرامون عظمت خداوند سبحان از شما پرسش كنم . پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرمود : جلّ جلاله ، پيرامون بخشى از آن با تو سخن خواهم گفت ، و سپس فرمود : همانا اين زمين و هر كه بر آن است در برابر آنچه زير آن قرار گرفته همچون حلقهاى است كه در سرزمينى پهناور و خالى از سكنه افتاده باشد ، و اين هر دو با آنچه در آنها و بر آنهاست در برابر آنچه زير آن است چون حلقهاى است كه در فلاتى پرت ، افتاده است ، و همچنين است سومى تا آنكه به هفتمى مىرسد ، سپس اين آيه را تلاوت فرمود : . . .
خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ وَ مِنَ الْأَرْضِ مِثْلَهُنَّ
« 1 » ، و اين هفت زمين با آنچه در آنهاست و آنچه بر آنهاست بر پشت خروس همچون حلقهاى است كه در دشتى پرت افتاده است . اين خروس دو بال دارد كه يك بال در مشرق و بال ديگرش در مغرب است و دو پاى آن خروس در آن سوى مرزهاى هستى ، و اين هفت زمين و آن خروس و هر كه در آن و بر آن است بر روى صخره همچون حلقهاى است در دشتى پهناور و پرت ، و آن صخره با هر كه در آن و بر آن است بر پشت ماهى چون حلقهاى است كه در دشت پهناور و پرتى افتاده باشد ، و اين هفت زمين و اين خروس و اين صخره و اين ماهى با هر كه در آن و بر آن است در درياى تاريك چون حلقهاى است در بيابانى پرت ، و اين هفت زمين و اين خروس و اين صخره و اين ماهى و اين درياى تاريك در هواى روان چون حلقهاى است در دشتى پرت سپس اين آيه را تلاوت فرمود :
لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما وَ ما تَحْتَ الثَّرى
« 2 » ، و آگاهى بشر در همين طبقهء ثرى به پايان مىرسد ، و اين هفت زمين و اين خروس و اين صخره و اين ماهى و اين درياى تاريك و اين هوا و اين ثرى با هر آنكه در آن و بر آن است همه در برابر آسمان نخست چون حلقهاى است در بيابانى پرت ، و اين همه با آسمان نزديك و با هر كه بر آن و در آن است نزد آنكه بر فراز آن است چون حلقهاى است در دشتى پرت ، و اين دو آسمان
هامش
( 1 ) « هفت آسمان و همانند آنها هفت زمين آفريد » ( سورهء طلاق / آيهء 12 ) .
( 2 ) « آنچه در آسمانها و آنچه در زمين و آنچه ميان آن دو و آنچه زير خاك است از آن اوست » ( سورهء طه / آيهء 6 ) .