[ 1523 ]
مقالهء [ سى و سوم ] : اندر بثور لبنى
« 1 » آن ، بثرهء سپيد است كه بر بينى و پيشانى برآيد و چنان مىنمايد كه گويى نقطهيى از شير است و چون آن را بفشرند چيزى شبيه به روغن منجمد برآيد .
علاج : پس از تنقيهء بدن و دماغ به حب اياره و مانند آن ، بايد كه بشورند روى را به مجليات چون آرد كرسنه و پوست تخممرغ و استخوان سوخته و قيموليا و آرد باقلا . و اگر ازين نفع نيابد ، خربق سپيد ، دو حصه ؛ ايرسا ، يك حصه ، به هم سرشته با سركه ضماد سازند يا تخم كتان و گل سرخ و شونيز با سركه . و اگر قويتر خواهند ، خاكستر چوب انگور با سركه ضماد سازند .
[ 1524 ]
مقالهء [ سى و چهارم ] : اندر بنات الليل
« 2 » آن ، بثور صغار است كه در هنگام سرما و وقت شب بروز نمايد با خارش و خشونت .
و خاصهء اوست كه چون بخارند ، اگرچه خارش زمانى بايستد امّا بعد [ از ] خاريدن درد پديد آيد و از آنكه در شب بيشتر افتد ، بنات الليل خوانند . و سبب اين علّت ، انقباض مسام است و احتباس آنچه در زير جلد است .
علاج : پس از تنقيهء بدن به فصد و اسهال ، در توسيع و تفتيح مسام كوشند به استحمام و تمريخ و دلك و باقى علاج ، همان است كه در حكّه ضبط يافته . و ماليدن آب كرفس و دردىّ سركه نفع دارد .
[ 1525 ]
مقالهء [ سى و پنجم ] : اندر ثاليل
« 3 » آن ، بثور صلب شديد الصّلابت مستدير الهيئت است و مفرد او ثولول است بالواو او بالهمزه بحسب اختلاف القولين . و وى چند نوع بود : يكى ، آنكه منكوس باشد يعنى به گوشت در رفته بود . دوم ، آنكه متشقق و بزرگ و مستدير باشد . سوّم ، آنكه سر وى چون سر ميخ بزرگ بود و بيخ او باريك باشد و اندرون بدن فرو رفته بود و اين را مسمارى
هامش
( 1 ) . قاموس القانون :Acne.
( 2 ) . قاموس القانون :Urticaria.
( 3 ) . قاموس القانون :Warts.