تقليص :
علتّى است از پيش دماغ كه حركت دشوار كند .
علاج :
نطول به آب شبت و روغن كنجد و تسقيه به شيرهء نيم گرم ذرت كنند . و به دستور ، آب عناب و بنفشه نيز مفيد است .
امراض عين
عشا :
شب كورى است و تصريح نمودهاند كه غير انسان و بوزينه و مرغ خانگى و كبوتر ، بايد جميع حيوانات اشياء را در شب ببينند و عدم ابصار جوارح ، به سبب بخار غليظه است .
علاج :
منع لحومات و اقتصار به حبوب و تقطير به گلاب و شكر نمايند .
علاج غشاوه و بياض :
به تقطير زهرهها و به شكر و مرواريد كنند .
اتّساع و نزول آب :
علتى است كه در روز ابصار نكنند . و علامتش وسيع شدن مردمك است در روز ؛ چه طيور را در صحت بصر سواى شب و برودت مفرط هوا مردمك وسيع نمىگردد .
علاج :
تقطير زهرهها است با عسل . و علاج سيلان رطوبات به تقطير آب مورد كنند .
و « ادهم » : آب مورد را با توتياى مغسول تجويز كرده .
علاج سطبرى پلك چشم و به هم آمدن او :
بعد از حك آن به شكر ، طلا به خون بال نارس طيور به غايت آزموده است . و به دستور ، جهت طرفه و اكثر امراض چشم مفيد است .
جدرى :
و آن ، حدوث نقطههاى سرخ مدور است در پلك چشم .
علاج :
موضع را با سير بمالند و بعد از آن خاكستر برگ زيتون بپاشند .
علاج سلاق :
كه سرخى پلك است و با صلابت و بىجوشش ، به تقطير گلاب و روغن پسته كنند .
علاج جرب :
كه خشونت و سرخى پلك چشم است ، به قطور شراب و سفيداب و سماق منقوع در گلاب كنند .
علاج بذله :
كه غرب بىسيلان است ، به قطور روغن گل سرخ و شراب بايد كرد .
دموع :
كه كثرت اشك است ، هرگاه از دود آتش عارض شده باشد به روغن بنفشه مخلوط به شير دختران تقطير كنند .