چهار ، نرم سائيده ، با آب مورد سرشته ، قرص بسازند و يك مثقال او را با آب برنجِ مطبوخ ، سى و روغن گل سرخ ، هفت ، حقنه نمايند .
[ 773 ]
حقنه جهت ليثرغس و امراض دماغى :
شحم حنظل ، سه ؛ قرطم ، هفت ؛ تخم انجره ، سه ؛ فودنج ، پنج ؛ پوست بيخ كبر ، سه ، جوشانيده ، با روغن زيتون ، پنج حقنه نمايند .
[ 774 ]
حقنهء حارّه جهت فالج و لقوه و ليثرغس و امثال آن :
شبت ، بابونج ، مرزنجوش ، حرمل ، قرطم ، حلبه ، تخم كتان ، برگ چغندر ، سبوس گندم ، شحم حنظل ، دانهء بيدانجير و قنطوريون رقيق ، از هر يك ، يك كف ؛ انجير زرد ، ده عدد جوشانيده ، با عسل ، روغن زيتون و آبكامه ، هر يك هفت ، حقنه نمايند . مرى ، غير آبكامهء مشهور است كه با سركه ترتيب مىدهند .
[ 775 ]
حقنه جهت عرق النسا و امثال آن :
كه بعد از حقنهء مسهله بايد نمود و هر چند امساك آن شود بهتر است : جندبيدستر ، جاوشير ، بارزد و ميعه ، از هر يك دو ؛ مقل ، سه ؛ فرفيون ، يك ، دو مثقال آن را در روغن قسط و امثال آن حل كرده و حقنه نمايند .
[ 776 ]
حقنه جهت نضج ورم گرده و اورام صلب رحم
به غايت نافع : لعاب خطمى ، تخم كتان ، ماء الشعير ، لعاب حلبه و روغن كنجد ، از هر يك ده مثقال استعمال نمايند .
[ 777 ]
حقنه جهت اسهال صفراوى و كراثى
كه با تب و سدّه باشد ؛ از مجربات حقير :
خبّازى ، بنفشه و نيلوفر از هر يك دو ؛ جو مقشّر ، دو ؛ سپستان ، بيست عدد ؛ عنب الثعلب و ، پوست هليلهء زرد ، پنج ؛ تخم كدوى نيم كوب ، هفت ، جوشانيده با لعاب بزرقطونا ، روغن تخم كدو و شيرخشت ، از هر يك ده ، حقنه نمايند .
آنچه از بعضى اطبا مذكور است كه مسهل به عصر در حقنه جايز نيست ، اصلى ندارد ؛ چه عصر در فوهات مجارى و عروق ضيقه جارى است ، نه در افضيه و در شرح اسباب در علاج سرسام صفراوى و ادخال هليلجات در حقنه آن مذكور است .
[ 778 ]
حقنهء معتدله كه در اكثر امراض نافع است :
قرطم و جو مقشّر ، از هر يك ده ؛ عناب ، بيست ؛ سپستان ، سى ؛ بنفشه و عنب الثعلب ، از هر يك هفت ؛ خبّازى ، سه ؛ برگ چغندر ، ده ؛ سبوس گندم جوشانيده ، پنج با فلوس ، خيارشنبر ، پانزده ، و روغن بادام ، ده ؛ بورهء ارمنى ، ده ؛ ترنجبين ، ده به طريق معلوم حقنه نمايند .
[ 779 ]
فتيلهء لينه :
خطمى و بوره بالسوية نرم سائيده ، از حرير گذرانيده و با شكر سرخ كه به