صاف نموده ، هر روز سى مثقال با بنفشهء مربا يا لعوق خشخاش با معجون قفى به اضافهء روغن بادام شيرين بنوشند .
[ 444 ]
نوع ديگر :
كه جهت ذات الجنب و ذات الريه و درد سينه و سرفه ، نافع است : عناب بيست دانه ؛ سپستان ، سى دانه ؛ انجير زرد ، ده دانه ؛ مويز بىدانه ، ده مثقال ؛ اصل السوسِ محكوك ، دو مثقال ؛ پرسياوشان ، تخم خبّازى و تخم خطمى ، از هر يك سه مثقال ؛ جو مقشّر ، چهار ، در چهار رطل آب بجوشانند تا به ربع رسد ، پس صاف نموده و هر روز نيم رطل را با روغن بادام بنوشند .
[ 445 ]
مطبوخ اسطوخودوس :
منقول از تذكره و جهت اخلاط سوداوى و محترقه و صلابات و وسواس و جنون و ماليخوليا و عرق النسا و مفاصل و صاف كردن خون و كدورت فكر ، نافع است : بسفايج ، مغز دانهء قرطم ، عناب و سپستان ، از هر يك هفت مثقال ؛ اسطخودوس ، گل بابونه ، قنطوريون رقيق و افتيمون ، از هر يك چهار مثقال ؛ سورنجان سفيد ، دو ، با سه مثل ادويه آب بجوشانند تا به ثلث رسد ، پس صاف نموده و بنوشند و اگر با درد سر و تصاعد بخارات و يبوست دماغ ، باشد انجير زرد ، ده دانه ؛ كتيرا ، روغن بادام ، پرسياوشان ، صعتر و مرزنجوش ، از هر يك سه اضافه كنند و اگر با رياح غليظه باشد يا ضعفى در مجارى بول ، گلقند ، [ هفت درهم ] بيفزايند .
[ 446 ]
مطبوخ بسفايج :
جهت درد معده و رياح بواسير و صرع و امراض سوداوى ، مفيد است .
هر روز از سه مثقال تا پنج مثقال آن را خيسانيده ، بجوشانند و صاف آن را با فلوس خيارشنبر ، هفت و روغن بادام ، يك بنوشند .
[ 447 ]
مطبوخ دارشيشعان :
در رفع درد معدهء بارده مجرب است و هر روز از يك مثقال تا دو مثقال او را جوشانيده و با نبات بنوشند .
اما در نقوعات شرط است :
كه در آب بسيار گرم به قدرى كه ادويه را بپوشاند بخيسانند و روز در آفتاب گذاشته و شب در زير سقف باشد ، بعد از آن بسيار افشرده و صاف نمايند ، و بعضى را تا سه شبانه روز خيسانيده تا قوت ادويه به آب باز برگردد و مخصوص محرورين و فصول حارّه است .
[ 448 ]
نقوع مبرِّد :
جهت بقاياى امراض حارّه و تبهائى كه بقيهء اودر بدن مانده باشد و تنقيه