[ 324 ]
سفوف :
جهت جوع كلبى و فساد معده كه قريب به استسقاء باشد و اشتهاى اشياى رديه .
صفت آن : جفت البلوط ، دو ؛ انيسون ، سه ؛ مويز بىدانه ، هفت ؛ هليلهء سياه و كابلى و آمله ، هر كدام پنج . سفوف كرده سه مثقال با آب آهن داغ كرده يا با شراب خبث الحديد جوشانيده بنوشند .
[ 325 ]
سفوف :
جهت درد سپرز كه با حرارت باشد از ابوى مرحوم .
صفت آن : گل سرخ ، سه ؛ بارِ كبر كه يك شبانه روز در سركه خيسانيده خشك كرده باشند ، سه ؛ زرشك بىدانه بودادهء ، سه ؛ بورهء ارمنى ، دو ؛ اسقولوقندريون ، دو - اگر نباشد ، بيخ كبر ، دو و تخم كرفس ، يك بدل كنند - ؛ ثمرة الطرفا ، يك ؛ غاريقون ، يك . شربتى از يك مثقال و نيم تا دو مثقال ، با شير شتر يا ماء الجبن يا آب چوب گز يا با سكنجبين بنوشند .
[ 326 ]
سفوف :
جهت رياح بواسير و درد آن ، موافق كامل و تلخيص البيان .
صفت آن : هليلهء سياه ، بليله و آمله ، هر يك ده ، به روغن زيتون برشته كرده ؛ تخم گندنا بو داده ، حبّ الرشاد بو داده و نانخواه ، هر يك پانزده ؛ حرمل ، هفت ؛ حلبه ، هفت ؛ ابهل و مغز دانهء زردآلو ، از هر يك پنج ؛ مصطكى و جوزبوا ، از هر يك يك شربتش دو مثقال با آب گرم .
[ 327 ]
سفوفٌ لاسهال الصبيان :
از مجربات مرحوم ابوى ( ره ) .
صفت :
خشخاش ، حب الاس ، كندر و سعد ، بالسوية كوفته ، با شير مرضعه بنوشند .
باب پنجم : در اشربه و ربوب
واضع او « فيثاغورث » است و به اعتقاد او در تفتيح سدد و امراض حارّه و بارده و اقسام او بهتر از ساير تراكيب است . و روفس را اعتقاد آن است كه زود فاسد مىشود و سريع الاستحاله است و قول هر دو به حسب امزجه و امراض مختلفه ، حق است و گويند سكنجبين اقدم است . « شيخ الرئيس » ( ره ) مىفرمايد كه از حكماى فرس است و به يونانيين رسيده .
اشربه ، به دستور حبوب و اقراص اقسام مىباشد و قدما به حسب ماده و زمان اختلاف استعمال آن در امزجه مختلفه به ششصد قسم و سكنجبين را هزار و دويست و