صفت آن : طين ارمنى ، طين مختوم ، طين رومى ، نشاسته و گل سرخ ، از هر يك شش درهم ؛ سرطان محرق ، ده درهم ؛ كتيرا ، طباشير و شادنجِ مغسول ، پنج درهم - ريشهء انجبار بدل كنند ، يا شاخ گاو كوهى سوخته كه حقير تجربه نموده است و بسيار مجرب است - خشخاش سفيد و سياه ، [ هر يك سه درهم ] ؛ زعفران ، [ يك درهم ] نيز اضافه نموده ؛ رب السوس ، سه درهم ، به آب لسان الحمل قرص بسازند و به قدر دو درهم با شربت انار شيرين بياشامند .
[ 257 ]
قرص گل كبير :
جهت تبهاى بلغمى و سوداوى و تبهاى مركّبه و غير مركبه .
گل سرخ ، ده درهم ؛ عصارهء غافث و عصارهء افسنتين ، سه درهم ؛ مصطكى ، دو و نيم ؛ سنبل ، اسارون ، عود و اذخر ، از هر كدام دو درهم . شربتش دو درهم به ماء البزور و ترنجبين .
[ 258 ]
قرص كهربا :
از نجيب الدين جهت حبس خون از هر موضعى كه باشد و مجرب است و آنچه به سرخى « 1 » و در تحت هر يك نوشته شده به اضافه مرواريد ، پنج درهم ؛ خشخاش سفيد و سياه ، هر يك شش درهم ؛ گل مختوم و گل قبرسى ، هر يك سه درهم ، موافق كامل است .
صفت آن : كهربا ، پنج مثقال ؛ تخم خرفه و بسد ، ( پنج درهم ) ؛ تخم حماض ، شاخ گاو كوهى سوخته ، پوست سوختهء تخم مرغ ، گل ارمنى و صمغ بوداده ، ( هر يك سه درهم ) تخم گشنيز و چلغوزه ( شش درهم ) ؛ از هر يك پنج « 2 » درهم ؛ ودع محرق ، جلنار ، ( سه درهم ) بزر البنج ، ( دو درهم ) ؛ لك منقّى و طباشير ، ( هر يك سه درهم ) ؛ كتيرا ، ( چهار درهم ) ؛ نشاسته ، دو ؛ مصطكى بو داده ، زعفران و افيون ، ( يك درهم ) ؛ سك ، سه درهم . شربتش يك مثقال با رب جهت نفث الدم و با شراب خشخاش جهت قروح امعاء .
[ 259 ]
قرص شادنج :
منقول از تذكره كه بهتر از اقراص كهربا و قاطع خون جميع اعضاء و مجفِّف قروح و رافع بقاياى آتشك و به غايت مفيد است . وجهت تبهاى مركبه و اسهال دموى مجرّب است .
هامش
( 1 ) سرخىها در داخل ( ) ذكر شده است .
( 2 ) به تمام ادويهء بعد از كهربا بر مىگردد .