خراشيده ، مثل همه اجزاء فانيد را در پاتيلى كرده و قدرى آب بر او ريخته ، بعد از چند جوش از آتش گرفته ، ادويه را بر او پاشيده و خوب با هم ممزوج نمايند . بعد از آن به وزن هفت مثقال قرصها ساخته و قدر شربت ، يك قرص به آبى كه در او گشنيز خشك را يك شب خيسانيده و صبح صاف كرده باشند .
اين قرص ، از ده بار ، متجاوز و از بيست بار كمتر اطلاق مىفرمايد و اگر احتياج افتد كه اخراج بلغم زجاجىِ لزج نمايند ، زياده كنند با او ربع جزء هليلج ، شحم حنظل را .
[ 229 ]
قرص زرشك لك دار :
جهت مستسقى كه لينت طبع داشته باشد و جهت تبهاى مركّبه و يرقان ، نافع است و به غايت مجرب .
صفت آن : عصارهء زرشك منقّى و لك مغسول ، از هر يك سه مثقال ؛ افسنتين - يا عصارهء آن - و عصارهء غافث ، از هر يك ، يك مثقال ؛ سليخه ، [ دو درهم ] ؛ طباشير ، [ چهار درهم ] ؛ گل سرخ ، سنبل الطيب ، اسارون بو داده ، صمغ عربى بو داده ، گل ارمنى بوداده ، كتيرا بو داده ، نشاسته بوداده ، مصطكى و رب سوس [ از هر يك دو درهم ] ؛ اذخر و زعفران ، [ از هر يك ، يك درهم ] ؛ ترمس ، باديان ، انيسون ، اقاقيا ، تخم مورد ، ريوند چينى ، [ هر يك دو درهم ] ؛ به دستور قرص سازند و با سكنجبين بزورى يا شربت دينار بنوشند و اگر سرفه داشته باشد با شربت مورد بنوشند .
[ 230 ]
قرص افسنتين :
منقول از كامل الصناعه ، تركيب حنين ، جهت ضعف جگر .
صفت آن : انيسون ، افسنتين و اسارون ، [ از هر كدام دو درهم ] ؛ تخم كرفس ، صبر و عصارهء غافث ، [ از هر يك ، يك درهم و نيم ] ؛ بادام مقشّر ، مصطكى ، سنبل الطيب و ساذج هندى ، [ از هر يك دو درهم و نيم ] به قدر درهمى قرص سازند .
[ 231 ]
قرص رودينون :
جهت تبهاى حارّه و اورام حارّهء جگر و تب شطر الغب و رفع تشنگى ، بسيار نافع است .
صفت آن : مغز تخم خربزه ، مغز تخم خيارين و مغز تخم كدو ، [ از هر يك ده درهم ] ؛ رب سوس ، [ شش درهم ] ؛ كتيرا ، [ چهار درهم ] ؛ نشاسته ، [ سه درهم ] ؛ طباشير ، تخم رازيانه و گل سرخ ، [ از هر يك دو درهم ] ؛ زعفران ، [ يك درهم ] ، با لعاب بذرقطونا قرص بسازند . قدر شربت ، يك مثقال است .
[ 232 ]
قرص ريوند :
جهت تبهاى كهنه و جهت صلابت جگر و ورم سپرز و ضربتى كه واقع