مفردات آن جزئى از مركب اخذ نمايند كه نسبت آن به مجموع وزن مركب ، چون نسبت واحد باشد به عدد شربات ؛ مثلا وزن مجموع او سى در هم باشد و عدد شربات مفردات ، ده جزء و چون واحد را نسبت به ده كه عدد شربات است نسبت عشر است ، پس از سى كه وزن مركب است عشر را اخذ نموديم كه آن سه درهم است .
و اگر فرض عدد شربات سى باشد و وزن مركب ده ، شربت آن مركب ثلث درهم خواهد بود ؛ زيرا كه نسبت ثلث به ده چون نسبت واحد است به عدد شربات كه سى باشد .
مركبات مبتنى است بر بيست و چهار باب :
باب اوّل : در ذكر معاجين كبار و صغار و ترياقات و ايارجات و مفرحات و جوارشات ؛
باب دوّم : در حبوب ؛
باب سوم : در اقراص ؛
باب چهارم : در سفوفات ؛
باب پنجم : در اشربه ؛
باب ششم : در مربّيات و بعضى از حلويات ؛
باب هفتم : در لعوقات ؛
باب هشتم : در مطبوخات و نقوعات و ماء الاصول و مقيئات و مسكنات قى ؛
باب نهم : در سنونات و مضمضه و غرغره ؛
باب دهم : در اكحال و شيافات و ادويهء عين ؛
باب يازدهم : در ادهان و آنچه به آن متعلق است ؛
باب دوازدهم : در ذكر مرهمها و ذرورات و ما يتعلق بها ؛
باب سيزدهم : در ضماداًت و كمادات و نطولات و قطورات ؛
باب چهاردهم : در سعوطات و نشوقات و عطوسات و شمومات و لخالخ ؛
باب پانزدهم : در حقنهها و فتايلِ مسهله و فرزجات و حمولات ؛
باب شانزدهم : در خضابات و آنچه موى را دراز كند و بروياند و نرم كند و بسترد و آنچه به آن متعلق باشد ؛
باب هفدهم : در غسولات و منقيات بشره و محمرات و مسمنات بدن [ و مهزلات ] ،
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — صفحة 101
مساهمون: مؤسسه احياء طب طبيعى
ص١٠١