غضب و قهرند در دنيا . و انعام و بخشش آن پادشاه بيشتر و بهتر است از بخشش پادشاهان . امّا غضب آن پادشاه دلگيرى و اندوه است كه آدمى را به هم مىرسد . و امّا بخشش آن پادشاه فرح و شكفتگى است كه آدمى را حاصل مىشود .
و اصل الحزن فى الطحال و اصل الفرح فى الثرب و الكليتين و منهما عرقان موصلان الى الوجه فمن هناك يظهر الفرح و الحزن فيرى علامتها فى الوجه .
يعنى و اصل و باعث اندوه در سپرز است « 1 » . و اصل شكفتگى در پرده پيه « 2 » روى معده است كه آن پرده پيه در زير صفاق 4 اريطارون 5 « 3 » است و در دو گرده « 4 » است . و در سپرز 2 و پيه 3 روى معده و دو گرده دو رگ است كه متصلند به روى آدمى . پس از آن اصل اندوه و فرح كه سپرز و پيه روى معده و گرده بوده باشد ظاهر مىشود و به هم مىرسد اندوه و شكفتگى خاطر . پس ديده مىشود علامت اندوه و فرح در روى .
و هذه العروق كلها طرق من العمال الى الملك و من الملك الى العمال و مصداق ذلك انه اذا تناولت الدواء ادته العروق الى موضع الداء باعانتها .
يعنى و اين رگها تمام ، راهى چندند از كاركنندگان به سوى آن پادشاه ، و از پادشاه به سوى كاركنندگان . و دليل اين مطلب آن است كه هرگاه تناول 6 نمودى و خوردى دوايى را مىرساند آن دوا را رگها به سوى محلّ درد به يارى رگها .
هامش
( 1 ) .spleen( 2 ) .omentum.
( 3 ) .peritoneum.
( 4 ) .kidney.