شاخههاى او بسيار و تخمش شبيه به تخم زردك و در كنار دريا رويد . مؤلف « اختيارات » گويد : « برگ آنچه در زمينهاى خشك رسته باشد ، قاتل است » .
در دوّم ، گرم و خشك و مدرّ بول و جهت سپرز آزموده و قد شربتش تا دو درهم است .
[ 71 ]
ابَركا كتاب :
دام عنكبوت است و در حرف عين - ان شاء اللّه تعالى - مذكور مىشود .
[ 72 ]
ابْرُون :
لغت يونانى و به معنى دائم الحيات است و به عربى ، حى العالم و به فارسى ، هميشه بهار نامند . از جملهء رياحين و هميشه سبز است . كبير او را منبت ، بيشتر كوهها است . ساقش به قدر ذرعى و زياده و به سطبرى انگشت مهين و با رطوبتى كه به دست چسبد . و برگش شبيه به زبان باريك و با رطوبت و گلش ما بين زردى و سفيدى . و بستانى او بهتر از كوهى است و صغير او را منبت ، سنگلاخ و محوطه است و مواضعى كه سايه داشته باشد . و شاخههاى او ريزه و از يك جا بيرون آمده و پر برگ و ريزه و پر آب و به قدر شبرى . و گلش كوچك و زرد مايل به سرخى و تخمش مثل تخم خبازى و در باغهاى اصفهان و غيره بلاد بسيار است .
در آخرِ دوّم ، سرد و در اوّل ، خشك . و با قوت قابضه و رادع و مفتّح سدّه جگرو و زهره و مسهل صفرا و قاتل اقسام كرم امعاء و معده و مسكّن حدّت خون و مقوّىّ معدهء حارّ و مانع نزف الدم و جهت سحج و اسهال ، يك اوقيه از آب او با شراب نافع است .
ضماد او با آرد جو جهت قروح خبيثه و مفاصل حارّه و زخمهاى كهنه و سوختگى آتش و نمله و اورام حارّه چشم و نقرس ، مجرب و نطول عصارهء او جهت گزيدن رتيلا و با روغن گل سرخ جهت درد سر و اكتحال او جهت رمد و حمول او جهت قطع رطوبات سايلهء رحم ، مفيد است . طلاء او جهت باد سرخ كه تيغ زده خون آن موضع با آب او مخلوط گردد مجرب است و با حنا جهت خارش بدن - به دستور - آزموده و برگ خشك سائيده او را جهت رفع اسهال مزمن ، مجرب دانستهاند . و فرزجهء برگ او جهت سيلان رحم و قطور روغن زيتون كه برگ ، يا عصارهء او را در آن جوشانيده باشند جهت درد گوش حارّ ، بسيار نافع .
گويند مضرّ سپرز است و مصلحش گل ارمنى . و قدر شربت از عصارهء او سه مثقال و نيم تا هفت مثقال و از برگش تا پنج مثقال و بدلش كاهو است .