آماس گوشت بن دندان
بعد رسيدگى دندان سبب آن بسيارى رطوبت و رسيدن بخارات سهل بود از معده و بدى هضم علاج به همين طلا كه در ورم لثه گفته شد كنند و انگشت نيك بران بمالند اگر خون از ان برآيد بهتر بود و مخففات چون هليله سوده و فوفل سوده بران پاشيدن شبها فائده بخشد
دميدگى دهان
كه نيازى قلاع گويند ريشى بود كه بر ظاهر پوست لب در داخل و بر ظاهر زبان و گوشت دندانها پديد آيد و با سوزش و اندك درد و ضربان بود و در حين جنبانيدن آن عضو و يا رسيدن چيزى قوى طعم بدان اين اعراض زياده گردند و بلون بيشتر سفيد و سرخ بود و سفيد آن را بعضى نرفك گويند و اين هر دو اسلم باشند و آنچه بزردى مائل باشد سوزانتر و مولمتر باشد و گرم نيز بود و آنچه سياه افتد گاهى منجر باكله شود و مهلك باشد علاج آنچه غير سياه بود آنست كه در حين خواب كردن آرد جو بريان كه آن را پست گويند بران بپاشند و بگذارند و اگر آن را فرو برد مكرر كنند و همچنين گل سرخ سوده با گشنيز خشك سوده با قند يا ترنجبين پاك ناكرده سوده عظيم نافع بود مكررا و بسيار ديدم كه شب ترنجبين پاك ناكرده سوده عظيم نافع بود تا خسپد و خواب گيرد و بهتر شود و سكر از ان زائل شود و نيز
بحران
آن در سه روز يا پنجروز باشد بسيار بود كه بىعلاج سه چهار روز را صحت يابد و بنفشه مسحوق پاشيدن و همچنين اصل السوس مسحوق مفيداند خورانيدن شراب شاه توت و همچنين شراب و قراقروت كه آن را شيخ گويند بسى مفيد آيد و شستن آن بعسلآب و بعد از ان پاشيدن دواء نفع آيد و پاشيدن پوست هليله زرد مسحوق با ترنجبين بسيار نافع آيد
بيان سفوفى مجرب
بگيرند ترنجبين و زمل مرغ و يا زبل خشك آدمى و خاكستر پوست و قوره پنبه و خاكستر موى سر مساوى و جمله را سحق نيكو كرده بعد از غسل محل عرض بعسل و اشباه آن بوقت خواب بران بپاشند و در قلاعهاى كهنه عظيم مفيد آيد و مرضعه و طفل از غذاهاى گرم مطلقا حذر كنند و اگر به تنقيه حاجت آيد در اطفال مرضعه را تنقيه خلط سبب فرمايند و در كودكان بحجامت و زلو و شرط اذن و ملين و شياف تنقيه كنند و اگر بعلاجى اقوى محتاج شوند و يا قلاع سياه بود از علاج قلاع غير اطفال آنچه مناسب بود به كار دارند
ورم حلق
در ميان مرى و دهن اين مرض بسيار افتد و چيزى فرو بردن بغايت دشوار باشد و گاه بود كه اين ورم بعضلها و مهرهاى پس گردن رسد علاج آنست كه طبيعت او را بشياف نرم دارند و بعد از ان رب شاه توت مىدهند و مرضعه نار و سماق با گوشت كبوتر مىخورد و خوردن شيخ طفل را نافع آيد و شياف آن هم مفيد باشد
ورم ملازه
و لوزتين سبب اين اكثر بلغمى بود كه