يا حافظ الصحة خورد بسيار مناسب آيد و از هرچه شير او را غليظ يا آبناك گرداند و يا فاسد سازد و حذر لازم بود و از جماع و جهل نيز دور بايد بود و علاج ام الصبيان به تقليل و تحليل صفرا و تعديل مزاج و پرهيز از گرميها و گرماى صفراانگيز بايد كرد و اگر طفل خرد باشد تنقيه مزاج مرضعه بايد كرد غذاهاى معدل صفرا دادن و فادزهر حيوانى در شير يا دوغ هر دو را نافع آيد و داغ پيشانى طفل مفيد بود و همچنين بستن اطراف و مجمهء بر ساقها نهادن و چند ماليدن و تراب نرم بر كف پايهاى او ماليدن و مع ذلك تدبير سابق مرعى داشتن
عطسه متواتر
اگر از جهت ورمى بود در نواحى دماغ علاج به تبريد دماغ بطلاهاى مىرود تمريخ بعصارها و روغنهاى مناسب چون آب كدوى تر و آب برگ عنب الثعلب و آب برگ گشنيز بر روغن بنفشه بادام و كدو آميخته بايد كرد و اگر از جهت ورم نباشد با دروج مسحوق و مسخول را بماشوره در بينى او دمند نافع آيد و گويند آبى كه از گرده گوسفند در حين كباب كردن چكد در بينى او نيمگرم چكانيدن فايده دهد كودكى را عطسهء متواتر آمدى سه شبانروز نزديك به هلاكت شد و هرچند علاجها اطبا مىكردند مفيد نبود شخصى فرمود كه قدرى قند و زعفران را باهم كوفته بخور كنند و بينى بر ان دارد چنين كردند تسكين يافت
تشنگى
و اين ورمىست گرم كه در پردهء مغز پديد آيد و علامت اين علت آن بود كه جايگاه مغز از محل نرمى سر فرو نشسته شود و درد به حلق و چشم فرود آيد و چشمها و اكثر تن او زرد شود و هرچند آب خورد سير نشود و ازينجهت بعطاش موسوم بود علاج تبريد و ترطيب دماغ كنند چنانچه كدوى تر و خيار تر را بتراشند و با آب برگ عنب الثعلب و آب برگ خرفه و گشنيز تر و روغن گل و اندك سركه بهم بزنند و بر سر او مىنهند و بيشتر بر سر آن محل نرمى سپيدهء بيضه مرغ با روغن گل خلط كرده طلا كردن هم مفيد بود و هم نشاسته با سركهء قليل و روغن گل و عنب الثعلب با روغن گل تنها هم نافع آيد و بنفشه تر و يا خيار كوفته ضماد كردن مفيد آيد و بطفل اندك طباشير با تخم خرفه بريان كرده و سائيده خورانيدن نيكو بود و تن او بطبخ خيار شيرين و با دوغ گاوى تازه و به آب هندوانه شستن مناسب بود حنا بر كف دست و پايهاى او بستن مناسب باشد و غذاى طفل و مرضعه همه مرطب و مبرد دماغ بايد چون قليه مرغ بكدو و اسفناج و كشك جو و امثال آن و مرضعه را جهت تسكين وجع طفل اندك حب الشفاى يا حافظ الصحة در طرف شب بر بالاى طعام بايد خورد و گاه بود كه ايشان را ورمى گرم در حرم دماغ افتد و علاج آن هم بدين نوع بايد كرد و بعضى از آنچه در امراض دماغى مبين مىشود مرعى داشت
تشنج و كزاز
آنچه از يبس بود