تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خلاصة التجارب ( طبع قديم ) — صفحة 76

مساهمون:

ص٧٦
از امراض ايشان بعلاج مرضعه و رعايت شير فقط بر طرف مىشود و كليه و الطفل يعالج مرضعه از مسلمات مجربات اطباست فى الجمله آنچه بتجربه پيوسته در علاج امراض ايشان برين نهج بود ام الصبيان اين صرع حقيقى بود كم تشنج كه اكثر طفلان و بعضى كودكان خرد را افتد و بيشتر مرطوبان ايشان را پديد آيد و اكثر از بخار صفرا افتد و از برجوشانيدن بلغم اندر دماغ و بعضى آن را بعد تواتر ام الصبيان گويند و اكثر كسانى كه اين مرض در طفوليت داشته باشند و به شده در بيشتر اوقات عمر از صرع ايمن نباشند و گويند كسى را كه اين مرض در طفوليت نشده باشند در اوقات ديگر پيدا كنند و اگر در اوقات ديگر نشود در حين رحلت بران رود علاج بگيرند سعتر و جندبيدستر و زيره برابر و نيكو باهم سحق كنند و مقدار سه حبه از ان در آب با شير مرضعه بخورانند و بايد كه مرضعه از اغذيه و ترشيهاى باوانگيز و ترقى فرا دور باشد و اكثر آن بود كه از يك بار و از سه بار درنگذارد و آنچه ازين در گذر و علاج باهتمام تر بايد كرد تا مرض متمكن نگردد و بسيار اوفتد كه صفراوى واقع شود آن هنگام مسكنات صفرا و مفتحات مناسب آن بايد و آنچه بالخاصيت نافع بود در جمله مفيد آيد ديدم كه چند طفل را اين مرض از سه نوبت و بيشتر هم تجاوز كرده و مهره مرجانى را به آتش سرخ كرده و بر نزديك ميان دو ابروى او از پيشانى داغ نهادند در حين مرض و سوزش آن به هوش آمدند و ديگر نشد و بعضى بيشك گوسفند و غير آن هم داغ كنند مفيد آيد و جند نيز درون گوش و منفذ بينى و بر كفهاى دست و پاى ماليدن بغايت مفيدست و پنيرمايهء خرگوش نيم دانگ تا دانگى در آب حل كرده دادن بالخاصيت نافع آيد و طريق آن در اسهال گفته شود و در سرهاى ماه اين مرض را قوت و حركت بيشترست و ازين جمله طفلى را كه اين مرض مكرر واقع شده باشد و هنوز رفع آن معلوم نباشد و رنگى طفل به آن منذر بود و در اوائل ماه البته جند بايد بويانيد بلكه بر مهد و لباس او تعليق نمودن و اندكى هم خورانيدن مناسب باشد و بسيار باشد كه در سرهاى ماه گريه بىجهت و بدخوى كنند و اندك غفلتى در ايشان پديد آيد و خرخر نفسى اندك نه بطريقى كه در گريه مىباشد بىجهت مقرر پيدا كنند و در قرب اين علامات ايشان را صرع پديد آيد و رعايت در وقت ظهور اين علامات لازم بود و در اوقات علاج طفل را از روشنيهاى بسيار خيره كنند و چيزهاى دوّار و كشتى و شنيدن آوازهاى بلند و برآوردن بر مقامهاى بلند كه پائين پيدا بود و اعراض نفسانى و سهر و نوم بافراط نگاه دارند و او را بعد از خواب پيوسته مشغول دارند و اندام او را درين اوقات بيشتر مالند و مرضعه و مريض را از گوشت بز و گاو و اسپ و كرفسات و چيزهاى بخارانگيز پرهيز فرمايند و اگر مرضعه يك در ميان حب الشفاى