و كبابهاى نيم خام و كماچهاى و قاتقهاى ماست و قروت بود و شيرينها كم خورند كه حرارت برافروزاند و بيم تب باشد و شيرينى خود اكثر مردم را زيان دارد و صحت را بشيرينى حفظ نتوان كردن مگر آنكه بسالهاى بسيار عادت كنند و بيماريها كشند و اگر جان بسلامت برند صحيح شوند چون عادت شده باشد موجب حفظ صحت كنند و اكثر غذاى اصحابى كه غير زورگرانند نانهاى جو و فطير يا گندم يا جاورس و گاهى فطير فطير بود با دوغ و ماست و يا پنير و آشهاى بدنيه و با روغن و سير كه قاتق كرده و يا بدوغ و قروت اشباه آن فافهم دوغ و ماست جميع اصحا را موافق بود چه مناسبت طبع حيوانى اكثر مردم را مناسب آيد و كسانى كه بكتب نظر كردهاند مقلداند و دوغ و ماست و سركه و سائر ترشيها را منع مىكنند خود اكثر مريض باشند و كسى بحفظ صحت بطريق ايشان تندرست نباشد و اين غذاها كه عد كرديم بحسب تجربه اكثر مردم را حقيقت اينها معلوم گردد جمله غذاهاى غليظست و اين هنگام بحسب اين تجربه متبع اگر كسى گويد كه حفظ صحت بغذاهاى غليظ مىبايد كرد صحيح بود ليكن قبل از تمهيد اين سخن بس عجب مىنمايد فافهم و اتبع و ميوهخواران كم درست باشند و اكثر جايها كه ميوه بسيار بود بيمارى بسيار بود اما اگر كسى بيك ميوه يا دو ميوه عادت كند و بر سبيل رياضت خورد يمكن كه مدد صحت گردد مثل انگور كه در بعضى ممالك سال بسال مىماند و خربزه و انار بتخصيص خربزه خوب كه نفع بسيار دارد و خواص نيكوش بسىست امّا هر ميوه كه هر سال نگاه نتوان داشتن عادت را نشايد امّا علاج مرض را شايد بحفظ صحت و او ميوهء خشك را چون همه سال نگاه مىتوان داشتن اگر عادت كنند زيان ندارد فاما آنچه مشاهدهست ميوهخوار و شيرينىخوار صحيح طويل العمر كميابست و غرض از شيرينىخوار و ميوهخوار نه آنست كه گاهى خورند چه اين خود اكثر مردم را ميسرست و اصل غذاى صحيح نان بود و اش ارينه و برنجينه امّا صحت برنجخوار كمتر از صحت جوخوار و گندمخوار بود و بر بعض دواها عادت كردن چون زرنيخ و رس و بلادر و امثال آنها حافظ صحت را جائزست بلكه او را ناچارست از دواى كه درو تحذيرى و يا امساك قوى باشد بسكر و غير آنچه تحليل بسيارست و چنان كه غذا بدل مىيابد تحليل بدن قوى نمىيابد بس چيزى كه حفظ قوتها كند بدين نوع مذكور تواند بود و افضل همه سومست پس جوز ماثل پس جوزبوا و ما اشبها ليكن بر يكدوا اقتصار اولى باشد بر سبيل عادت و هر غذا كه حافظ صحت خورد بايد كه هنوز اشتهاى سختى باقى بود كه بس كند و آيه كريمه
كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا
بدين معنى مشاهدست و كمخواران به اختيار به غير افراط دائم تندرست باشند و حمام حافظ صحت را مضرست و خواب روز