وجه دوم - آنكه برگ درختى بر جنس درخت ديگر پيوند كنند مانند آن كه برگ زردالو بر درخت بادام و آنچه حقير از خدام عالىجاه نقابتپناه استماع نمود و شمهء در حيز تقرير آورده تا عاقلان و كاملان را از آن بهره تمام باشد و دهقانان و باغبانان را حقيقت آن معلوم گشته بجد تمام در آن كار كه عموم را نافع بود بكوشند و فوائد آن بر ده نوع است :
نوع اول - آنكه چون ميوه درختى بىطعم بود و خواهند كه خوشطعم و خوب گردد از درختى كه ميوه آن خوب باشد بر آن درخت پيوند نمايند تا لطيف گردد .
نوع دوم - آنكه درختى كه بر كم آورد و از درختى كه برآور باشد و ميوه آن اعلى بود بدان پيوند كنند كه بارآور و لطيف گردد .
نوع سوم - چون درختى را كه ثمرهء آن خرد باشد و خواهند كه ثمرهء آن بزرگ شود از درختى كه ثمره آن بزرگ بود پيوند كنند كه ميوه آن باليده و خوب شود .
نوع چهارم - آنكه اگر خواهند كه رنگ ميوه مبدل گردد چنانچه انگور و توتسياه را خواهند كه سفيد گردد يا آنكه سفيد را سياه سازند برگ درختى كه سياه باشد بر سفيد پيوند كنند تا سياه شود و على العكس .
نوع پنجم - آنكه خواهند جهت تفرج و تعجب بر يك درخت انواع ميوهها باشد ، بر هر شاخى نوعى ديگر پيوند نمايند .
نوع ششم - اگر خواهند كه درختى پيشرس يا پسرس شود و از جنس خلاف آن پيوند نمايند .
نوع هفتم - اگر درختى آب طلب باشد مثل بهى و در زمينى باشد كه كمآب بوده برگ درختى را بر آن پيوند نمايند كه آب كم طلبد مثل امرود يا عكس آن .
نوع هشتم - آنكه اگر خواهند كه درختى كوتاهعمر باشد مثل زردآلو ، درازعمر
ارشاد الزراعه ( فارسى ) — صفحة 226
مساهمون: قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
ص٢٢٦