تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اختيارات بديعى ( قسمت مفردات ) ( فارسى ) — صفحة 63

مساهمون:

ص٦٣
بود جهت سنگ گرده و اگر بريان كنند با حب الرشاد نافع بود جهت تذحر كه از سردى و بلغم بود و مضر بود به شش و مصلح وى عسل بود و بدل آن تخم جرجير و گويند كسى كه خواهد مجامعت بسيار كند و هيچ اذيت نه‌بيند بزركراث با شراب بياشامد و در خواص آورده است كه اگر در ميان سركه اندازند ترشى آن ببرد صاحب مخزن الادويه مىنويسد : كراث بضم و فتح كاف هر دو آمده لغت عربيست به فارسى گندنا باصفهانى تره و به ديلمى كوار و به لاتينى كوپركيو و بيونانى فراسينا و بسريانى عطارا و برومى فقلوتا و بستانى آن را نبطى و جبلى را فراسيون نامند لاتين
ALLIUM PORRUM
فرانسه
POIREAU
انگليسى
LECK

بزر اللفت

تخم شلغم بود بهترين وى آنست كه سرخرنگ بود طبيعت وى گرم و تر است و باه را زيادت كند و نفاخ بود چون در ميان معاجين بود دفع سموم ادويه قتاله بكند و شريف در خواص آورده است كه چون تخم شلغم بياشامند انعاظ تمام آورد اما مضر بود به سپرز و مصلح وى بزر البنج بود و مقدار دو درم از وى مستعمل بود مؤلف كتاب گويد از خواص وى يكى آنست كه چون كهن شود و نمك در ميان آن نبود و بكارند كرنب برويد و اين آزموده بود صاحب مخزن الادويه مىنويسد : شلجم معرب شلغم فارسى است و بيونانى عنقيلى و عنقلى و به فارسى برشاد و شيلم نيز و بفرنگى پم بضم پا نامند لاتين
BRASSICA NAPUS - BRASSICA CAMESTRIS
بفرانسه
NAVET
بانگليسى
NAPE - RAPE

بزر البصل

بپارسى تخم پياز گويند طبيعت آن گرم و خشك است و در وى رطوبتى فضلى است باه را تحريك كند در مزاجهاى سرد

بزر السلق

تخم چغندر است و گويند دو نوع است و گفته شود در سين صفت آن و طبيعت آن سرد است در وى اندكى خشكى بود معده را بد بود و شكم براند و مفتح و مقطع بلغم بود و بدل وى تخم خطمى بود

بزر القثاء

بپارسى تخم خيار و به تبريزى تخم شنكبار گويند و بهترين وى آن بود كه فربه بود و طبيعت وى سرد و تر بود و بهترين آن تخم خيار تازه بود و مقدار پنج درم مستعمل بود تا ده درم و چون بكوبند و بر بدن طلا كنند لون اندام نيكو گرداند و اسحق گويد مضر بود بسر و مصلح آن سكنجبين بود و بدل آن بزر القثد

بزر القثد

بپارسى تخم خيار گويند و بشيرازى تخم خيار بالنگ بهترين آن بود كه از خيار زرد گيرند و فربه بود و طبيعت آن سرد و تر است و نافع بود جهت احتراق صفرا و ورم گرم كه در جگر و سپرز بود و شش گرم و ريش آن و اسحق گويد مضر بود به انثيين و مصلح آن كثيرا بود و بدل آن خيارزه

بزر الخيارين

تخم خيارزه و خيار بالنگ است و گفته شود

بزر البطيخ

بپارسى تخم خربوزه بوده و بهترين آن شيرين بود و طبيعت وى گرم و تر است روده را پاك گرداند و مجامعت را زياده كند و چون بكوبند و به آب شيرهء وى بگيرند نافع بود جهت سرفه گرم و درد سينه كه از ورم گرم تولد كند و خشونت دهن و حنجره