تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اختيارات بديعى ( قسمت مفردات ) ( فارسى ) — صفحة 370

مساهمون:

ص٣٧٠

كتان

سرد و خشك بود و معتدل حرارت بدن است و چون بپوشند و ماسرجويه گويد جامه كتان معتدل بود در حرارت و برودت و رطوبت و يبوست و پوشيدن وى نشف ترى و عرق از بدن كند و شپش كمتر پيدا كند و مسيح گويد اگر خواهند كه لاغر نشوند در زمستان كتان شسته و در تابستان نو پوشند و فولس گويد چون بسوزانند دود او لطيف بود و سده زكام بگشايد و مصلح زخم بود صاحب مخزن الادويه مىنويسد : كتان به فتح كاف لغت عربيست و بكسر نيز آمده و بهندى السى و تيسى نيز نامند

كثيرا

صمغ القثاء است و قوت وى مانند قوت صمغ عربى بود و نيكوترين آن سفيد و پاك بود و طبيعت آن معتدل بود و در وى حرارت بود و ترتر از صمغ عربى است و يونس گويد گرم و تر بود در اول مسيح ابن الحكم گويد سرد بود در دويم و گويند سرد و خشك بود و گويند تر بود در داروهاى چشم بجاى صمغ عربى كنند و در ادويه مسهل مدد اسهال بكند نيم مثقال تا يك درم و كسر حدت ادويه بكند و سرفه و خشونت سينه و حلق و ريش شش و مثانه را نافع بود و چون در ميختنج خويسانند و با قدرى قرن ايل سوخته بياميزند با اندكى شب يمانى در او كرده سوزش مثانه را نافع بود و يونس گويد مقوى امعا بود و مره سودا و بلغم لزج و مقوى بدن بود و مسمن آن و چون كتيرا بر موى طلا كنند شكافته نگردد و چون بر آن ادمان كنند اين زحمت زايل شود و اسحق گويد مضر است به عضل و مصلح وى انيسون بود و گويند بدل آن مغز دانه كدو بود صاحب مخزن الادويه مىنويسد : كثيرا بفتح كاف و كسر ثا لغت عربى است بيونانى طراغافيثا و طرافافيبا نيز و به فارسى كون نامند و بهندى كتيرا بتا بجاى ثامثلثه بيرونى در صيدنه مىنويسد : كثيرا را به لغت رومى طراغاقانثى گويند و به هندوى جيروقادى و بيونانى در اغقنطى و بسريانى انفث الا گويند لاتين
DRAGACANTHAE GUMMI
فرانسه
GOMME TRAGACANTHE
انگليسى
GUM TRAGACANTH

كثاه

صاحب جامع گويد بذر جرجير است و گفته شد

كثير الارجلى

لسان الحمل است و گفته شد

كثير الاضلاع

بسفايج است و گفته شود

كثير الروس

فرصفيه است و گفته شد

كثير الورق

مرباقلن است و گفته شود

كحور

زرنباد است و گفته شد
اختيارات بديعى ( قسمت مفردات ) ( فارسى ) — صفحة 370 | علي بن حسين انصارى شيرازى / محمد تقى مير