تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 693

مساهمون:

ص٦٩٣
هروقت كه معده خالى بود .

صفت ضمادى كه هيضه باز دارد

اگر حرارتى عظيم باشد آرد جو با آب مورد تر بسرشند و بر معده و شكم طلى كنند ، يا نان خشك كهن بكوبند و به سركه بسرشند و برنهند . و اگر حرارت بدان اندازه نباشد ، اقاقيا ، پوست انار ترش ، عصارهء لحية التيس از هر يكى پنج درم ، سماق ده درم ، پست جو ده درم ، اندر آب مورد و آب سيب و آبى بسرشند و ضماد كنند .

صفت ضمادى كه جگر گرم را سود دارد

صندل سپيد شش درم ، بنفشه ، بيخ خطمى ، نيلوفر ، آرد جو از هر يكى سه درم ، زعفران ، كافور از هر يكى نيم درم ، موم پنج درم ، روغن گل چندانكه كفايت بود .

صفت ضمادى كه معده و جگر ضعيف را سود دارد و اسهال كبدى باز دارد

كعك بغدادى چهار درم ، مصطكى ، افسنتين ، كندر از هر يكى دو درم ، مر ، صبر ، قصب الذريره ، عود هندى ، اقاقيا هر يكى يك درم ، لاذن دو درم ، آبى پاك‌كرده و اندر شراب پخته شش درم ، خرماء قسب پنجاه عدد ، موم و روغن گل ، ناردين چندانكه كفايت بود ، و كعك و خرما اندر شراب فرغار كنند و همه بسرشند و ضماد كنند .

صفت ضمادى كه از جهة سپرز سخت سود دارد

اشق را به سركه حل كنند و پشك گوسپند بدان بسرشند و ضماد كنند . و خاكستر پشك بز و خاكستر گلخن به سركه سرشته ، ضمادى نيك است . صفت ضمادى ديگر : مر و اشق و كندر راستار است به سركه طلا كنند و انجير و اشق سدس انجير ، ضمادى قوى است .

صفت ضمادى كه استسقاء زقّى را و قيلة الما را سود دارد

آرد جو ، سعد ، پشك گوسپند ، حسك ، بورهء ارمنى ، گل ارمنى راستار است ، به آب بسرشند و ضماد كنند .

صفت ضمادى كه استسقاء زقّى را اسهال كند

شحم حنظل و شبرم و حب النيل و سقمونيا و صبر و ميعهء تر و مر و بيخ خطمى از هر يكى دو درم ، تربذ و مقل و بيخ سوسن آسمان‌گون و سرگين گاو از هر يكى پانزده درم ، زهرهء گاو و قثاء الحمار و ميويزج و صمغ صنوبر و پوست بيخ كبر از هر يكى ده درم ، قردمانا و حماما و فرفيون و بورهء سرخ و نمك اندرانى از هر يكى ده درم ، موم سى درم ، روغن كنجد چندانك كفايت باشد ، بسرشند و ضماد كنند .
الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 693 | اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )