تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 678

مساهمون:

ص٦٧٨

صفت مطبوخ افسنتين كه خداوند معده گرم و ضعيف را سود دارد و پاك كند

بگيرند افسنتين پنج درم ، گل سرخ بيست درم ، اندر چهار صد درم آب بپزند تا به صد درمسنگ باز آيد و بپالايند و سى درم ترنگبين يا شكر اندر هفتاد درم ازين مطبوخ كنند و يك درم صبر مغسول تركيب كنند و بدهند . و ايارج فيقرا پاك‌كننده‌تر از صبر ساده است .

صفت مطبوخ افتيمون كه خداوند ماليخوليا و قوبا و جرب و بهق را سود دارد

هليلهء كابلى ، هليلهء سياه از هر يكى هفت درم ، بسفايج پنج درم ، افتيمون هفت درم ، اندر بعضى نسختها ده درم آورده‌اند . سنامكّى هفت درم ، اسطوخودوس ده درم ، تربذ نيم‌كوفته چهار درم ، لسان الثور ، برگ بادرنجبوى ، غافت از هر يكى چهار درم ، ميويز دانه بيرون‌كرده سى درم ، تخم فرنجمشك ، انيسون از هر يكى دو درم ، بپزند چنان كه رسم است و بپالايند و يك درم غاريقون اندر دو درم انگبين سرشته در وى حل كنند و سى درمسنگ شكر اندر گدازند و بدهند . و اگر غاريقون يك درم و صبر چهار دانگ و ملح نفطى و حجر لاژورد مغسول و دانگى و نيم حجر ارمنى مغسول و دانگى و نيم شحم حنظل تركيب كنند اول شب بدهند و بامداد مطبوخ بدهند قوى باشد ، طبيب به حكم مشاهدت مىافزايد و مىكاهد .

مطبوخ خيارشنبر كه اخلاط سوخته فرود آرد

هليلهء زرد ، خرماء هندى از هر يكى پانزده درم ، عنّاب ، اجاص از هر يكى بيست عدد ، ميويز دانه بيرون‌كرده بيست درم ، گل سرخ پنج درم ، بنفشه سه درم ، نعنع ده شاخ ، اگر كسى را معده ضعيف باشد بىبنفشه سازند ، همه اندر يك من و نيم آب بپزند تا يك من برود و بپالايند ، و بيست درم فلوس خيارشنبر اندر مقدار صد درم ازين مطبوخ گدازند و بدهند .

صفت مطبوخ سورنجان

هليلهء زرد ده درم ، هليلهء كابلى پنج درم ، شاهتره هفت درم ، سنامكى پنج درم ، تخم كرفس ، تخم باذيان ، انيسون ، سورنجان ، مصطكى ، اسارون ، روناس ، بوزيدان ، ماهىزهره از هر يكى دو درم ، بپزند و بپالايند . شربت صد درم ، سى درم ترنگبين گر پانيد اندر وى گداخته تركيب ايارج فيقرا يك درم ، تربذ چهار دانگ ، غاريقون دو دانگ .

صفت نسخهء ديگر از مطبوخ سورنجان كه درد پشت و زانو را سود دارد

شيطرج هندى ، روناس ، بوزيدان ، سورنجان از هر يكى پنج درم ، ميويز منقّى ، حلبه از هر يكى ده درم ، پوست بيخ كرفس ، پوست بيخ باذيان از هر يكى هفت درم ، زنجبيل ، ماهىزهره از هر يكى سه درم ، بيخ اذخر پنج درم ، بپزند چنان كه رسم است . شربت چهار وقيه با دو مثقال روغن بيذانجير .
الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 678 | اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )