تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 665

مساهمون:

ص٦٦٥

باب هفتم از كتاب پنجم اندر قرابادين اندر معجونها و ترياقها

ببايد دانست كه معجونهاء بزرگ چون ترياق فاروق و مثروديطوس و شليثا و ديگر معجونهاء بزرگ اندرين جايگاه آوردن ، كتاب از حد خويش بيرون شود . اندرين باب آنچه بيشتر به كار آيد و هر جاى بدست آيد و هروقت بتوان ساخت و به كار توان داشت ياد كرده آيد ان شاء اللّه ، و آن معجونهاء بزرگ از قرابادين ذخيره يافته شود .

صفت ترياق اربعه ، مضرت گزيدن حيوان زهرناك و خداوند صرع و بيماريهاء سرد را سود دارد و بادها را بشكند

جنطيانا رومى ، حبّ الغار ، زراوند طويل ، مرّ صافى راستار است ، بكوبند و ببيزند و بانگبين مصفّى بسرشند . صهاربخت مىگويد اندر بعضى نسختها يك جزو زعفران آورده‌اند .

صفت ترياق الطين كه كسى را كه زهره داده باشند اين ترياق بدهند قى مىآرد تا تن از آن پاك شود

و بدين توان دانست كه چيزى داده‌اند ، اگر نه ، از بهر آنكه اگر زهر داده نباشند قى نيارد . بگيرند گل مختوم و حب الغار راستار است ، كوفته و بيخته و بروغن گاو چرب كنند و بانگبين بسرشند و آن را كه حاجت باشد تا قى كند مىدهند .

صفت انوش‌دارو

انوش‌دارو مفرّحى است كه گونهء روى صافى كند و بوى دهان و بوى عرق خوش كند و جگر را سخت كند و نافع است ، پيش از طعام و پس از طعام خوردن رواست ، طعام بگوارد . بگيرند گل سرخ شش درم ، سعد پنج درم ، قرنفل ، مصطكى ، سنبل ، اسارون از هر يكى سه درم ، قرفه ، زرنب ، زعفران ، بسباسه ، قاقله ، هال ، گوزبوّا از هر يكى دو درم ، همه بكوبند و ببيزند و بياميزند . و يك رطل بغدادى شير آمله اندر چهار من و نيم آب بپزند تا دو بهر برود و بمالند ، و يك من شكر يا انگبين برنهند و بقوام آرند و داروها بدان بسرشند ، شربت از يك مثقال تا دو مثقال .

صفت معجون هرمس كه نقرس و اوجاع مفاصل و اوجاع معده و قروح امعا و استسقا و يرقان را سود دارد و بادها بشكند و فالج و لقوهء بلغمى را سود دارد و حيض بگشايد

غاريقون
الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 665 | اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )