تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 646

مساهمون:

ص٦٤٦

صفت شراب انار كه اندر ذات الجنب سود دارد

بگيرند آب انار شيرين دو من ، آب نىشكر يك من ، آب سيب شامى نيم من ، بجوشانند تا بنيمه باز آيد و يك من شكر برافكنند و بقوام آرند .

صفت شراب خشخاش كه او را دياقودا

گويند ، نزله باز دارد و كسى را كه خون از گلو برآيد سود دارد بگيرند خشخاش تازه كه هنوز بر درخت باشد و بغايت خشكى نرسيده باشد صد عدد ، و نيم‌كوفته كنند و در هفت من آب باران يا اندر آب چشمهء صافى فرغار كنند و سه روز بگذارند ، پس بر آتش نرم بجوشانند تا مهرّا شود و بدست بمالند و بفشارند و بپالايند و بر هر دو منى آن سى ستير انگبين و سى ستير ميفختج برافكنند و بقوام آرند ، پس بگيرند اقاقيا ، زعفران ، مرّ ، گلنار ، عصارهء لحية التيس از هر يكى ده درم و نرم بسايند و اندرين شراب بياميزند ، و اگر در سينه خلطى باشد بجاى ميفختج هم انگبين كنند و اگر نباشد هم ميفختج كنند .

صفت مَيفُخْتَج

بگيرند انگور تمام رسيده شيرين و دانه كرده و آب آن بستانند و بر آتش نرم بجوشانند تا دو بهر برود و نگاه دارند از بهر بر و سينه ، و با شراب خشخاش به كار آيد .

صفت شراب سيب كه معده و دل گرم و ضعف را سود دارد و تشنگى بنشاند و خفقان زايل كند

بگيرند سيب كوهى ترش شيرين يا سيب تازهء تمام نارسيده و بكوبند و آب آن بكشند و يك روز بنهند تا صافى شود ، پس بپالايند و بجوشانند ، و شكر برنهند و بقوام آرند . و اگر عوض سيك آب سيب ، آب آبى كنند صواب باشد .

صفت شراب غوره كه تشنگى بنشاند و اندر تب گرم سود دارد و نزله باز دارد و مضرت طعامها و شرابهاء گرم باز دارد

بگيرند عصارهء غوره و بجوشانند تا بنيمه باز آيد و كفك بردارند و يك شب بنهند ، روز ديگر بپالايند و بر هر منى نيم من شكر برافكنند و بقوام آرند . و روز نخست كه مىجوشانند ، نعنع تر در وى افكنند اندر هر منى ده شاخ تا بوى آن گيرد و طعم شراب خوش آيد ، و بعضى گفته‌اند مقدارى قرنفل سوده اندر صرّه بسته درافكنند و هر ساعت مىمالند تا بوى آن گيرد .

صفت شراب مورد كه معده را قوت دهد و اسهال باز دارد

بگيرند مورددانه كه بتازى حب الآس گويند و انبرود قديد از هر يكى پنجاه درم ، قرظ و طراثيث از هر يكى ده درم همه نيم‌كوفته ، پس بگيرند آب
الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 646 | اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )