و آماس جگر و سپرز را تحليل كند و قولنج را بگشايد .
دوقو
: تخم گزر بيابانى است و معروفست ، گرم و خشك است تا بدرجهء سوم و گرمى غالبترست .
حيض بگشايد و عسر البول باز دارد و ادرار كند .
دَم الاخَوَين
: عصارهء نباتى است و معروفست .
بعضى گفتهاند سرد است ، لكن درست آنست كه اندر خشكى بدرجهء دوم است .
جراحتهاء تازه را بروياند و معده را قوت دهد و اسهال باز دارد ، و سحج رودها و شقاق مقعده را سود دارد .
دُهْن
انواع روغنها است
روغن بيدانجير :
گرم و خشك است بدرجهء سوم ، تحليلكننده است خداوند اوجاع مفاصل سرد را بر ماء الاصول بدهند ، حب القرع را بيرون آرد و آماس مقعده را و انقلاب رحم را سود دارد .
و درد گوش زايل كند و بر كلف و نمش و بثرهاء غليظ طلى كنند و بر كپر طلى كنند ، سود دارد .
روغن ترب
: اندر تحليل به دو نزديكست .
روغن سوسن و روغن ياسمين
: گرم و خشك است اندر درجهء سوم ، عصبها را قوت كند و دردها زايل كند خاصه درد رحم و پزانيده آيد .
روغن انجُره و كاكيان
: هر دو گرمند بدرجهء اول و تر بدرجهء دوم ، طبع را نرم كند .
روغن نرگس
: گرمست بدرجهء دوم و تر بدرجهء اول .
و بروغن شبت نزديك است ، ماندگى ببرد و سرمازده را سود دارد .
و روغن شبت و بابونه
به يكديگر نزديكاند اما بابونه گرمست باعتدال و شبت از وى گرمترست و افعال روغن شبت بافعال روغن نرگس نزديكترست لكن بوى روغن نرگس تيزست .
اندر علاج صداع ، روغن شبت به كار دارند ، روغن نرگس به كار ندارند .
روغن خيرى
: گرم و ترست بدرجهء سوم ، روغن بان و روغن بادام تلخ به دو نزديكست .
روغن گل و روغن لُفّاح :
اندر سردى و قابضى نزديكند به يكديگر ، و اندر روغن بنفش قبض نيست بسردى و ترى ميل دارد .
روغن سداب
از
روغن حبُّ الغار
گرمترست ، هر دو بادها را بشكند و دردهاء كهن زايل كند .
روغن مورد
: بن موى را قوى كند و سياهى آن نگاه دارد ، اندكى ميل بسردى دارد اندر علاج ريشها سخت نافع است ، مادتها را باز دارد .
روغن قُسط
: سياهى بر موى نگاه دارد ، گرمست و عصبها را سود دارد .
روغن گل
: حرارت دماغ را ساكن كند و در وى اعتدالى است ، قوت دماغ نگاه دارد و قوت فهم زيادت كند .