آماسها را تحليل كند .
شراب بنفشه خداوند ذات الجنب و ذات الريه و خداوند درد كليهاء گرم و حرقهء مثانه را سود دارد و سرفه زايل كند و صفرا فرود آرد .
پرّسياوشان
: معروفست بر كنار جوى و زاندرون چاه آب رويد .
برگ او همچون برگ گشنيز است . شاخهاء او سرخ است و بسياهى زند و باريك است و بدين سبب شاخهاء او را شعر الخنازير گويند .
اندر سردى و گرمى معتدلست .
طبيخ او تنگى نفس را سود دارد و شش را پاك كند و سپرز را سود دارد و طبع را نرم كند .
خاكستر او با سركه و با روغن ، از داء الثعلب موى برآرد و با روغن مورد و شراب ، موى دراز كند .
بَليله
: سرد است بدرجهء اول و خشك بدرجهء دوم .
معده را دباغت كند و سستى و ترى معده زايل كند و مقعده و معاى مستقيم را سود دارد .
بُرَنْك
: دو نوعست خردست و بزرگ و خرد بهتر ، گرم و خشك است و رطوبت را بچيند و بلغم از مفاصل فرود آرد .
و كرم بزرگ را و حبّ القرع را بكشد .
بَزرقَطونا
: اسپغول است او را سپيوس گويند سرد و تر است بدرجهء دوم .
( حرارت و تشنگى بنشاند و لعاب او با طبرزد ، خداوند مزاج گرم خشك را اشكم براند و تخم او قبض آرد ناكوفته خوردن و اگر بكوبند طبيعت سم گيرد و نشايد كه خورند ، و لعاب او در رمد و غلبهء حرارت به كار برند ، نافع باشد .
و اسپغول به سركه تر كرده بر دنبلها نهند ، درد بنشاند و بپزاند و اين جمله آزموده است . )
بوره
: معروف است گرم و خشك است به آخر درجهء دوم ، با داروها بياميزند ، بر اسهال يارى دهد و دارو را زود از معده فرود آرد .
بان
: درختى باشد اندر جزيرهء عرب و حبّ البان ثمرهء اوست و بر شكل فستق است ، لكن سفال فستق همچون دو صدفست و اين مثلث است .
گرم است بدرجهء سوم و خشك بدرجهء دوم .
روغن بان عصبها را گرم كند و اگر اندر عصب ، صلابتى باشد ببرد و تشنج زايل كند .
عصارهء او يك مثقال با عسل ، قى كند و اسهال آرد ، و مغز او يك مثقال با انگبين ، اسهال بلغم خام كند و روغن او همچنين .
و اگر پليتهء بروغن او چرب كنند و بردارند بر سبيل حمول و شياف همين منفعت دهد .
بَلَسان
: معروفست ، برگ او مانند سذاب است و بوى او به دو نزديك است .
روغن بلسان از تن درخت گيرند ، در وقتى معيّن آهن تيز در آن درخت زنند ، روغن بدر آيد ، و عود بلسان شاخهاء اين درخت است .
عود بلسان گرم و خشك است بدرجهء سوم و روغن او گرم و تر .
حبّ البلسان و عود البلسان ، خداوند ضيق النفس را و ذات الريهء سرد را و سرفه را سود دارد و معده را پاك كند و جگر را قوت دهد و ادرار كند .
و روغن او قوىتر و نافعتر اندر همه بابها و اندر عسر البول سودمند بود و پادزهر همهء زهرهاست .
بَهْمَن
: بيخى است و دو نوع است ، سرخ است