و ترى معتدل است و با پوست ، اندكى به خشكى گرايد ، نفخ او كمتر از نفخ باقلى است . ماش مقشر ، بريان كنند و بجوشانند و آن آب از وى بريزند ، طبع باز گيرد ، خاصه اگر به سماق يا ناردانه ، ترش كنند .
مشمش ،
زردآلوست ، سرد و ترست بدرجهء دوم ، زود تباه شود و بيم بود كه تب عفنى آرد ، ليكن معده را موافقتر از خوخ است . نقيع او تشنگى بنشاند و اندر تب گرم سود دارد ، و خداوند مزاج سرد ، مضرت او به مصطكى و ميبه بشكند .
موز ،
نرمكننده است ، بسيار خوردن از وى سدّه آرد و صفرا افزايد و مرطوب را بلغم فزايد ، سينه را نرم كند و بر معده گران باشد ، مضرت او به سكنگبين باز دارند .
مَيفُختَج ،
معروف است ، خداوند درد كليه را و مثانه را سود دارد و مثانه را گرم كند و پاك كند و آنچه مثانه را پاك كند ، نخست كليه را پاك كند ، و خداوند ضيق النفس را سود دارد و سينه را پاك كند .
مُصْل ،
ترف ، سرد و خشك است بدرجهء سوم ، از وى خلط بد و سودا تولد كند و معده و مقعده را زيان دارد ، و اندر طبيخ او مسكه و روغن گاو نشايد كرد . اصلاح او گوشت فربه است و سذاب و كرفس و نعنع و روغن زيت و برگ ترنج .
مُرى ،
آبكامه ، گرم و خشك است بدرجهء دوم و سوم ، اخلاط غليظ بزدايد و خداوند عرق النسا را سود دارد . و ماهيابه به دو نزديك است ، گزيدن سگ ديوانه را سود دارد .
حرف النون
نعنع ،
معروف است گرم و خشك است بدرجهء دوم ، در وى رطوبتى فزونى است ، از سبزيها گوهر او لطيفتر است ، معده را قوت دهد و اوعيه منى را قوى كند ، گزيدن سگ ديوانه را سود دارد .
نمّام ،
سيسنبر ، گرم و خشك است تا بدرجه سوم ، اندر بيماريهاء بلغمى نافع است .
نانخواه ،
گرم و خشك است بدرجهء سوم ، غثيان بلغمى باز دارد و سدّه بگشايد و خداوند معده و جگر سرد را سود دارد و عسر البول زايل كند و بادها بشكند و كليه و مثانه را از ريگ پاك كند و از خلط غليظ .
نَبْق ،
گرم است بدرجهء اول ، معده را بد است ، طبع را باز گيرد و صداع آرد .
نُخاله ،
سبوس است گرم و خشك است بدرجهء اول ، زداينده است ، بلغم را تحليل كند ، سينه را نرم كند ، طبع فرو آرد .
نشاستج ،
نشاسته است سرد و خشك است بدرجهء اول ، نرمكننده است ، با عدس