تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 579

مساهمون:

ص٥٧٩

صفت ترياقى نافع همه زهرها را و گزيدن همه جانوران را

بگيرند شونيز و تخم هزاراسفند و زيره از هريكى دو درم ، جنطيانا ، زراوند گرد از هريكى يك درم ، پلپل سفيد و مرّ از هريكى نيم درم ، بانگبين بسرشند ، شربتى چند يك باقلى رومى اندر شراب .

داروها كه برگزيدگى جانوران زهرناك طلا كنند

نفط سپيد و نفط ازرق و سير پخته و خام با روغن گاو ، و جندبيذستر با روغن زيت ، و عصارهء گندنا شسته و عصارهء پوذنهء جويبارى ، و گوگرد با بول سوده . و مرغ خانگى يا خروس زنده را سينه بشكافند و بر آن موضع نهند و هر ساعت كه فاتر مىشود ديگرى برمىنهند . و سركه و نمك ، زهره گاو برزا با خاكستر چوب انجير و چوب رز و سير و سركه و نمك و سرگين بز كه ويرا سماد گويند و صلّ گويند و زفت جوشانيده با نمك ، طلا كردن ، نافعست . آب دريا گرم كرده تنها و با سركه نطولى نافع است .

داروها كه بر خويشتن طلا كنند جانوران زهرناك دور شوند

مغز خرگوش با سركه و روغن زيت گداخته و ميعه اندر روغن زيت حل كرده ، بيخ انگدان و دوقو و حبّ البلسان و بيخ حرف جمله يا بعضى كوفته و اندر زيت جوشانيده ، آن زيت طلا كردن ، همه جانوران زهرناك را بگريزاند ، و اين داروها دود كردن سود دارد . روغن ترب ماليدن پشه را بازدارد .

داروها كه اندر خانه بگسترند و دود كنند و نزديك سوراخ حشرات بنهند همه بگريزند

مار از دود سرون گوزن و اطراف جانوران ، و بيخ سوسن و گوگرد و عاقرقرحا بگريزد . نوشادر اندر آب حل كنند و اندر خانه بپاشند مار از خانه بگريزد . پشك گوسفند و ميعهء تر و زرنيخ و پيه بز برابر ، پيه را بگدازند و داروها بدان بسرشند و نزديك سوراخ كژدم دود كنند و نزديك سوراخ حشرات . و اگر پارهء ترب بر سوراخ كژدم بنهند ، بيرون نيايد . اگر حنظل اندر آب كنند و آن آب اندر خانه بپراكنند ، كيك بميرد و بگريزد ، طبيخ خرنوب نيز نزديكست بدين و از برگ خرزهره بگريزد . سبوس مقدّم چوب صنوبر و تراشهء آن با قلقند يا با شونيز دود كنند ، پشه بگريزد و از دود برگ مورد خشك بميرد ، و از دود برگ سرو و گوز سرو ، و از دود سرگين گاو بگريزد . مرداسنگ و خربق ، موش را بكشد ، و خربق و بزر البنج همچنين . و بصل الفار و خبث الحديد و زعفران
الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 579 | اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )