تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 571

مساهمون:

ص٥٧١
به سركه تر كرده بر روى آن پوشيدن و سه روز بسته داشتن ، و پياز سوسن سپيد بكوفتن و برنهادن و سه روز ديگر بسته داشتن . اندر يك ماه سه بار اين علاج كنند ، پستان باندازهء خويش بازآيد .

تدبير لاغر كردن همه عضوها

چيزهاء تلخ و شور بايد خورد و ريچارهاء به سركه و كامها و نان خشكارد و نان جوين اندر طبيخ پلپل و خردل و كرويا و زيره و سير مىبايد خورد . و در شبانروزى يك بار طعام بايد خورد و بر گرسنگى و تشنگى صبر كردن و بر بستر نرم نبايد خفت . و رياضت و قى بسيار بايد كرد ، از بهر آنكه رياضت و قى معتدل فربه كند و اندر آب معدنها ، و آب گوگرد و آبى كه در وى نمك و زاك و بوره و شبّ يمانى پخته باشند ، بجاى آب معدنها بود . و چهار دانگ و نيم سندروس با سكنگبين ممزوج با آب سرد خوردن درين باب سخت نافعست ، عصبها را سخت كند و خفقان و فربهى بازدارد .

تدبير فربه گردانيدن همه عضوها

نخست اسباب لاغرى ببايد جست و آن اسباب زايل كردن ، پس نشاط و كامرانى و آسايش و خوش‌دلى جستن . و بر بستر نرم خفتن و جامهء نرم پوشيدن و شراب معتدل بقوام معتدل خوردن . و غذاها هريسه و گوذآب و كرنج بشير و گوشت مرغ فربه و پيه بط و كبك فربه ، و مغزها چون مغز بادام و فندق و فستق و گوز هندو با شكر ، و گوذآب نان با شكر و پنير تر ، و دوغ تازه خاصّه كه نان پاكيزه در وى ثريد كنند . و امّا گوشت سخت از گوشت بريان و گوشت كبك و از هريسه و مانند آن خيزد . و محرور را ثريد دوغ و گوشت بزغاله و مرغ فربه و پنير تر موافق بود ، و از گوشت قديد و طعامهاء شور و تلخ و تيز و از ترشيها پرهيز بايد كرد ، و اگر ازين نوع چيزى آرزو كند ، آن مقدار بايد چشيد كه طبع را خوش كند .

گفتار بيست و پنجم از كتاب سيم اندر معالجات از كتاب اغراض اندر علاج زهرها و اين گفتار هفت بابست

باب اول از گفتار بيست و پنجم از كتاب معالجات اندر احتياط كردن از زهر تا اثر نكند

كسانى كه ازين كار انديشيده باشند ، طريق احتياط از سه نوعست : يكى آنك در جاى تهمت ، طعامى و شرابى كه