تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 514

مساهمون:

ص٥١٤
برخيزد و فرونشيند و نفس فرومىبگيرد . و عطسه آوردن بداروها چون پلپل و كندش و غير آن ، تدبير صوابست . چهار مثقال پوست خيارشنبر كوفته با جلّاب ، گر با شورباى مرغ فربه بدهند زود فارغ شود . طبيخ حلبه و خرما و تخم كتان با روغن بادام سود دارد . صفت معجون معروف ، مرّ ، جندبيذستر ، ميعه از هريكى مثقالى ، دارچينى ، ابهل از هريكى نيم مثقال ، با انگبين بسرشند ، شربتى دو مثقال اندر ماء العسل . و طبيخ شحم حنظل و عصارهء سذاب تر و مقدارى مرّ سوده بياميزند و بر زهار و ناف طلى كنند . و گوگرد و مر و جاوشير و بيرزد بزهرهء گاو بسرشند و دود كنند . و مرّ تنها و جاوشير تنها و سرگين كبوتر و سرگين باز هريك تنها دود كنند ، فارغ كند .

تدبير النفاس و النفسا

مدت نفاس نرينه بيست و پنج روز بود تا سى روز و نفاس مادينه سى و پنج روز تا چهل روز ، و آن را كه نفاس اندك بود ، علاج بازگرفتگى حيض بايد كرد . چشم ماهى شور و سم اسب دود كردن اندرين باب نافع بود . و اگر نفاس بافراط بود علاج آن و علاج افراط طمث يكى است .

تدبير زنى كه بچه ناپرورده از وى جدا شود

پيش از آبستنى استفراغها بايد كرد بحبّ منتن و حبّ سكبينج و حبّ شيطرج . و ماء الاصول دادن با روغن بادام طلخ . و هر هفته دو بار دوا المسك و مفرّح و سجزينا دادن . و پنيرمايهء خرگوش پيش از مجامعت برداشتن سود دارد . و از پس اسقاط ، مقل و هزاراسپند و سعتر و خردل سپيد ، دود كردن سود دارد .

تدبير جنين مرده بيرون افتادن

خربق سياه و ميويزج و زراوند گرد و بخور مريم و حبّ مازريون و شحم حنظل و اشق همه بكوبند و اشق بزهرهء گاو حل كنند و داروها بدان بسرشند و شياف كنند . و بگيرند شحم حنظل و قسط و برگ سذاب از هريكى سه جزو ، مرّ يك جزو بزهرهء گاو بسرشند و بر ناف و زهار طلى كنند بچه مرده و مشيمه را بيفكند .

تدبير بازداشتن آبستنى

تدبير آن باشد كه در وقت انزال زود از يكديگر جدا شوند و در حال زن را بفرمايند تا برجهد چنان كه بپيش بازمىجهد هفت بار يا نه بار تا منى جدا شود و عطسه آرد . و اگر مرد در وقت مجامعت سر قضيب خويش چرب كند ، منى درنياويزد ، و اگر بقطران آلوده كند يا بروغن بلسان يا باسفيداج ، آبستنى بازدارد .
الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 514 | اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )