تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 513

مساهمون:

ص٥١٣
بردارند . و پيوسته فرج را به آب شحم حنظل جوشانيده مىشويند و دارشيشعان و پشم خرگوش و سذاب خشك كوفته با موم بسرشند و از پس پاكى دود كنند . و روغن بلسان با روغن سوسن يا نفط سياه بپشم آسمانگون ، سود دارد .

نشانهاء آبستنى

هر گاه كه جنين تولّد كرد ، سپيدى چشم او زرد شود يا كبود و شبه كلفه پديد آيد از بهر آنك حيض بازايستد و رگهاء پستان كبود و سر پستان سياه شود و منش گشتن و آرزوهاء بد پديد آيد و پس از چهار ماه زايل گردد . و بول ازرق باشد و به آخر بسرخى گرايد و اگر شيشه بجنبانند تيره گردد .

نشان نرى و مادگى جنين

اگر جنين نرينه باشد رنگ روى مادر نيكوتر باشد و جلدتر از آن باشد كه حمل او بمادينه بود . و نشان حمل ، نخست در پستان راست پديد آيد و لون سر پستان بسرخى گرايد نه بسياهى ، و نرينه از پس سه ماه بجنبد و مادينه از پس چهار ماه . و هر گاه كه جنين نرينه باشد ، مادر اندر حركتها ، نخست پاى راست پيش نهد و حركت چشم راست او سبك‌تر و زودتر بود . و گفته‌اند اگر مباشرت آن روز اتفاق افتد كه زن پاك شود ، فرزند نرينه آيد و تا پنج روز همچنين باشد و از پس پنج روز تا هشت روز مادينه آيد و از پس هشتم تا پانزدهم نرينه آيد و از آن پس خنثى آيد . منش گشتن و آرزوى گل و مانند آن ، آن را كه منش گشتن خيزد ، طبيخ شبت دهند با انگبين تا خلط بد از معده پاك شود ، و رياضت معتدل فرمايند و ترنج پرورده و آبى پرورده دهند و گوارش عود و گلشكر با مصطكى و عود سرشته . و اگر مزاج گرم بود شراب ليمو و شراب انار و شراب حماض دهند .

پديد آمدن حيض

كسى را كه در حمل حيض عادت نباشد و حيض پديد آيد عدس و گلنار و انارپوست و مازو و بلوط در آب بپزند و در آن آب مىنشيند و مازو ، گلنار و انجير خشك به سركه پزند و ضماد كنند بر عانه ، و اقراص كهربا دهند . حاجتمندى بفصد ، اگر بفصد حاجت آيد يا بمسهل ، پيش از چهار ماه و پس از هفت ماه نشايد ، و اندرين ميانه اگر ضرورت شود جز خيارشنبر و ترنگبين و شير خشت و شراب آلو نشايد داد و فصد نيز به احتياط بايد كرد .

دشوارى زادن

اندر طبيخ حلبه و كرنب و تخم كرنب و تخم كتان و شبت و خبازى نشانند تا ناف و اين طبيخ با روغن كنجيد يا روغن بابونه و روغن شبت اندر پشت و كمرگاه و تهيگاه ماليدن . و بفرمايند تا گامى چند برود پس بر سر دو پاء بنشيند و سبك‌بار برخيزد بيك‌بار ، چند بار چنين
الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 513 | اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )