تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 512

مساهمون:

ص٥١٢
و طين قيموليا از هريكى دو درم بطبيخ تخم بنگ بسرشند و روغن مصطكى با آن بياميزند و سه روز بدان طلى مىكنند . و پيوسته خرقهء كتان به آب مازو تر كرده و سرد كرده بر وى مىپوشند . و كندر و دوغ بآرد جو و سركه بسرشند و طلى كنند . و شبّ يمانى سوده و روغن زيت اندر هاون سرب بسايند و طلا مىكنند .

باب پنجم از گفتار نوزدهم از كتاب معالجات اندر آبستنى و حالها كه اندر آن پديد آيد

بارنا گرفتن ، انواع سوء المزاج باشد يا باد غليظ اندر رحم ، يا ميل كردن رحم بيك جانب ، و منى بدان سبب بجايگاه تولّد فرزند نرسد و بازگردد ، يا فربهى بافراط و يا بيمارى رحم . علامات آن ، امّا سوء المزاج منى اندر باب سرعت انزال ياد كرده آمدست . و امّا مزاج رحم اگر سرد بود ، خون حيض سرد بود ، و مرد اندر حال مجامعت فم رحم را سرد يابد ، و اگر گرم بود ، خون حيض گرم بود و لون آن سياه بود يا زرد ، و اگر خشك بود ، خون حيض اندك بود و مرد ، فم رحم را خشك يابد ، و اگر سرد و تر بود خون حيض سرد و بسيار بود و كم‌رنگ . و اگر سبب ، بادهاء غليظ بود ، در وقت مجامعت اندر رحم آوازى مىآيد همچون آواز باد سوى پس . و اگر رحم بجانبى ميل كرده باشد ، هنگام مجامعت رحم درد كند و منى بازگردد . و اگر بخورى خوش اندر زير قمع برحم رسانند چنان كه هيچ بوى بيرون نشود و بوى آن از دهان و بينى يافته شود ، معلوم گردد كه سبب تقصير از زن نيست . و اگر يك دانه سير پاك‌كرده شياف كنند و پنبه به كار دارند ، بوى آن به بالا برآيد ، سبب آن از جهت زن نباشد . علاج آن ، اما علاج باد ، ماء الاصول است با روغن بيدانجير و آنچه اندر باب باد مثانه ياد كرده آمده است . و اگر رحم بجانبى ميل كرده بينند و خون ، غالب بينند ، رگ صافن بزنند و بر هر دو ساق حجامت كنند ، سود دارد . و از پس استفراغ خون ، حبّ سكبينج دهند و ماء الاصول دهند با دو درم روغن بيدانجير و دودانگ ايارج فيقرا مدّت هفت روز يا نه روز . و پليتهء بروغن بان چرب كنند نيم‌گرم و بردارند . و اگر سبب ، انواع سوء المزاج باشد ، مزاج بدل كنند و زهرهء شير يا زهره گرگ يا زهرهء خرگوش يا زهرهء خر دودانگ با روغن ناردين بسايند و پس از پاكى بخويشتن