تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 511

مساهمون:

ص٥١١
شير اندر پستان پديد آيد و درد كند ، طعام كمتر بايد خورد و رگ زدن و اين تدبيرها كه ياد كرده آمد . و اگر شير اندر پستان بسته شود ، اگر مزاج گرم باشد ، روغن بنفش طلى بايد كرد و موم روغن از روغن بنفش با گشنيز تر و ساق خرفه اندر هاون بمالند و ضماد كنند ، و آب نيم‌گرم بر سينه و پستان مىريزند . و اگر مزاج سرد باشد موم روغن از روغن قسط سازند يا از روغن خيرى ، و پوذنهء خشك با موم روغن بمالند و ضماد كنند . و نان ميده و آرد جو و حلبه و خطمى و تخم كتان كوفته و برگ كرنب بپزند و ضماد كنند . و اگر آماس كند ، سركه و آب ، نيم‌گرم كنند و خرقه بدان تر مىكنند و بر پستان همىپوشند . و پوذنه با سركه و شراب انگورى بپزند و ضماد كنند ، و به آخر ، پوذنه و شبت و حلبه و قيسوم و نمّام و جندبيذستر اندر شراب بپزند و برمىچكانند . و اگر اندر پستان عفن شود ارده كنجيد و روغن گاو و آرد باقلى و نان خشكارد ، كوفته بسرشند و ضماد كنند .

باب چهارم از گفتار نوزدهم از كتاب معالجات اندر بيماريها كه اندر پستان پديد آيد

كوفته شدن گوشت پستان را ماش و دانهء ميويز بكوبند و به آب سرد بسرشند و ضماد كنند . آماس گرم را سركه با آب گرم آميخته ، اندر مثانه گوسفند كرده بر آن موضع مىنهند . و سكنگبين و روغن گل و آرد باقلى و اكليل ملك كوفته ، بهم بسرشند و روغن كنجيد و آب گرم برمىنهند . و اگر حلبه و خطمى با آن يار كنند و بزردهء خايه بسرشند بهتر بود . آماس سرد را كرفس را بكوبند و برمىنهند و اگر بابونه با آن يار كنند و باذيان بر صواب بود .

سخت شدن پستان و غدد پديد آمدن را

بروغن بنفش و زردهء خايهء مرغ طلى كردن و دردى سركه برمىنهند برگ شفتالو و برگ سذاب كوفته برنهادن ، سود دارد .

دبيله اندر پستان

تخم كتان ، كنجد ، بيخ سوس ، ميعه تر ، سرگين بز ، سرگين كبوتر ، نطرون ، رتيبانج راستار است ، بروغن كنجيد و مغز ساق گاو و ميپخته ضماد كنند ، نافع بود .

ريشهاء پليد را

شراب قابض و سماق پوست گران و گوز سرو از هريكى نيم من ، مازوسبز ، سليخه ، از هريكى ده ستير اندر شراب كنند بيست روز ، پس به آتش نرم بپزند تا بنيمه بازآيد و بپالايند و طلى كنند .

بزرگ شدن پستان

اسفيداج