تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 500

مساهمون:

ص٥٠٠
و زردهء خايه مرغ و آرد گندم با مىپخته مخبّص كنند . و آرد باقلى اندر شراب كهن يا در ماء العسل مخبّص كنند . و آرد حلبه و آرد باقلى از هريكى ده درم ، زيره ، آرد نخود ، گشنيز خشك از هريكى سه درم ، مقل پنج درم ، بماء العسل عصيده كنند و برنهند ، آماس صلب را نرم كند و الله اعلم .

باب دوم از گفتار هجدهم از كتاب معالجات اندر بزرگ شدن خايه بر سبيل آماس

علاج اين علّت و علاج آماسيدن پستان نورسيدگان ، يكى است . آب گشنيز تر اندر هاون سرب سوده ، چندانكه لختى سرب ، سوده شود ، طلى بايد كرد . و سنگ آسيا و سنگ فسان بر هم فسودن با آب گشنيز تر ، گر با گلاب سود دارد . و بگيرند طبيخ بزر البنج و طين قيموليا و اسفيداج اندر هاون سرب بسايند و طلى كنند و اللّه اعلم .

باب سيم از گفتار هجدهم از كتاب معالجات اندر علاج خايه كه بزهار برآيد

سبب اين عارض ، سوء المزاج سرد باشد و علاج آن گرمابه و آبزن و روغنهاء گرم ماليدن و ضمادهاء گرم برنهادن و در آب گوگرد نشستن و الله اعلم .

باب چهارم از گفتار هجدهم از كتاب معالجات اندر ريشهاء قضيب و خايه

از بهر آنك اين عضوى است نهانى و از هوا پوشيده و بيشتر وقتها گرم باشد و از عرق تر مىگردد ، بدين سبب زود عفونت پذيرد ، و باشد كه چنان شود كه قضيب و خايه ببايد بريدن تا قرحه بعضوى ديگر نرسد . و باشد نيز كه پوست خايه بيفتد و خايه برهنه بماند و آن پوست را ، عوضى بروياند و خايه را بپوشد همچنانكه پوست ، و آن عوض سخت‌تر از پوست باشد . علاج آن ، امّا ريش خايه را هيچ به از صبر نيست و مرداسنگ و توتيا مغسول به شراب ، سخت نيكست . صفت داروى مركب ، توتيا ، صبر ، انزروت ، سادنج ، گلنار ، اقاقيا ، كندر ، پوست درخت بده سوخته و شبّ يمانى