تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 494

مساهمون:

ص٤٩٤
زيبق گداخته بمجرى قضيب چكانيدن و حمول كردن و سعد و كندر راستار است سفوف كردن ، و يك مثقال قاقله سفوف كردن ، سود دارد . و اگر عسر البول تولد كند ، پوست خربزهء خشك‌كرده يك مشت با شكر سفوف كنند در آبزن نشسته و خايه خرگوش خشك‌كرده و كوفته با شراب ريحانى و حنجرهء خروس سوزانيده و سوده به آب نيم‌گرم ، ناشتا خوردن نافع بود ، و الله اعلم و احكم .

باب سيزدهم از گفتار هفدهم از كتاب معالجات اندر تقطير البول و چكيدن آن

اسباب اين علت ، بيماريهاى آلت بول باشد و علامتهاء همه بيماريها معلومست . و علاج آن ، اگر سوء المزاج باشد ، علامات و علاج هريك ياد كرده آمدست . و اگر مادّهء غليظ باشد ، ماء الاصول و روغن بيدانجير بايد داد و ضمادهاى محلّل برنهادن و روغنهاء محلّل اندر چكانيدن . و اندر ماء الاصول ، وج و نانخواه و فوّه مىبايد پخت و با سجزينا مىبايد داد . و اگر سبب ، گرد آمدن ريم باشد نخست قى فرمايند پس حقنهء نرم سازند از تخم خطمى و خبازى و تخم كتان و كشك جو و خيارچنبر و سبوس گندم و سپس‌تر اندرين حقنه بوره و فانيد ، زيادت كنند . و ضماد از كرنب و اطراف چگندر و حلبه و اكليل ملك و بابونه و پياز پخته و آرد باقلى و آرد نخود و روغن زيت و اندكى سرگين كبوتر سازند ، پس داروهاء پاك‌كننده دهند و بنادق البزور . و اگر از عضوى ديگر بمثانه آيد ، داروها كه سنگ و ريگ مثانه را پاك كند ، سود دارد . و سرطان نهرى بريان‌كرده مقدار دو درم سود دارد خاصّه كودكان را . و اگر سبب ، آماس باشد يا قرحه و قاثاطير به كار نتوان داشت ، تدبير جز آن نباشد كه مثانه بشكافند چندانكه آب بيرون آيد ، بدان موضع سنگ بيرون كنند و خطر اندرين بيش از آن نيست كه جراحت بسته نشود و اين اوليتر كه بيمار را بمرگ سپارند . و اگر سبب ، رطوبت لزج باشد ، دو دانگ حلتيت اندر شير خر بدهند و روغن كژدم مالند و آب ترب با روغن بادام دادن سود دارد خاصّه اندر آب نشسته . و اگر سبب ، بازداشتن بول باشد ، قاثاطير به كار بايد داشت و اندر آب گوگرد مىنشاندن و روغن شبت مىماليدن و ضمادهاء