زرد و سادنج عدسى و اقليمياء سيم ، همه شسته از هر يكى مقدارى با اين مرهم بسرشند و به كار دارند .
و اگر زرنيخ درين مرهم زيادت كنند صواب بود .
و اگر ريم كند و ضربان پديد آيد ، بگيرند پياز پخته ، اندر زير آتش نرم و اندر هاون بمالند و بر هاون طلى كنند و چوب گز مىسوزند و آن را بدود آن مىدارند تا پياز از رنگ دود سرخ شود ، پس روغن گاو كهن با آن بياميزند و اندر هاون بمالند .
و اگر قوىتر خواهند ، برگ كرنب پخته ، اندر زير آتش نرم بگيرند و رگهاء او دور كنند و با آن بمالند تا همه يكى شود .
و اگر درد سخت باشد ، كنجد سوخته با آن بمالند و به كار دارند ، بپزاند و پاك كند ، پس مرهمى روياننده به كار دارند .
صفت مرهمى روياننده
بگيرند كندر ، مرّ ، دم الاخوين ، كهربا ، زعفران ، سپيدهء ارزيز ، افيون ، راستار است ، بزردهء خايهء مرغ بسرشند و شياف كنند ، چنان كه رسمست و بروغن گل چرب كنند و بنهند .
و امّا خداوند باد باسور را هم برينگونه پرهيز بايد كرد و استفراغ كردن ، پس اين سفوف به كار بايد داشتن : صفت سفوف ، بگيرند هليلهء سياه و بليله و آمله بروغن گاو يا بروغن زيت بريان كرده از هريكى ده درم ، تخم گندنا ، حبّ الرشاد هر دو بريان كرده و نانخواه از هريكى پانزده درم ، حلبه و هزاراسفند از هريكى هفت درم ، همه بكوبند كوفتنى نرم ، هر بامداد سه درم با آب گرم يا به آب گندنا به كار دارند . و الله اعلم .
باب چهارم از گفتار چهاردهم از كتاب معالجات اندر شقاق و علاج آن
كفتگى لب شرج را شقاق گويند و سبب آن خشكى مزاج بود يا بسبب خشكى ثفل بشكافد ، و گاه باشد كه بسبب آماس گرم باشد ، يا بواسير بشكافد .
علاج آن ، اگر سبب آماس گرم بود ، نخست رگ باسليق و مابض و صافن بايد زد و حجامت بر ميان دو سرين .
و سپيدهء خايهء مرغ با روغن گل اندر هاون سرب بمالند تا سياه شود و طلى مىكنند ، و مرهم كافورى سود دارد .
و اگر علت بدان گرمى نباشد ، مرهم مقل به كار دارند .
و اگر آماس سرد بود ، برگ كرنب پخته با پيه گاو بكوبند و مرهم كنند .
و اگر آماس صلب باشد ، مرداسنگ پرورده و سپيدهء سرب و پيه بط و پيه مرغ خانگى از هر يكى چهار درم ، زعفران يك درم و نيم ، زردهء خايهء مرغ پخته دو عدد ، بروغن كنجيد بسايند و مرهم كنند .