گفتار چهاردهم از كتاب سيم اندر معالجات از كتاب الاغراض الطبية اندر بيماريهاء مقعده و شرح و علامات و علاج آن و اين گفتار پنج بابست
باب اول از گفتار چهاردهم از كتاب معالجات اندر سستى شرج و بيرون آمدن مقعد و بازگرديدن آن
علاج آن مازو و نارپوست ، برگ مورد ، گل سرخ ، عدس مقشر ، جفت بلوط ، اندر آب بپزند و بپالايند و اندر آن آب مىنشينند ، و ثفل آن طبيخ را بكوبند و با روغن گل بمالند تا مرهم شود و ضماد كنند .
و اگر مزاج سرد بود ، مرزنگوش خشك و جفت بلوط و مازو بريانكرده و آهنپارهء كهن زنگارگرفته ، اندر شراب كهن فرغار كنند يك شبانروز و بپالايند و اندر آن شراب نشينند يك ساعت ، پس خويشتن را پاك كنند .
و روغن مغز زردآلو طلخ و مغز شفتالو طلى كنند .
و اگر آماس گرم باشد ، گل سرخ و عدس مقشّر و برگ عنب الثعلب پخته با روغن گل مرهم كنند و بر آن موضع نهند .
و رگ باسليق زنند ، و روغن گل اندر هاون سرب بمالند تا سياه شود و طلى كنند .
و اگر مقعده كه بازگردد ريش باشد ، بدين شراب كه دارو در وى فرغار كرده باشد بشويند .
و بگيرند سرب سوخته و شسته ده درم ، گل سرخ ، سماق از هريكى پنج درم ، مر دو درم ، بكوبند نرم و ببيزند و بر آن موضع پراكنند و ببندند چنان كه رسمست .
و اگر بسبب سستى شرج ، ثفل بيرون آيد ، بگيرند ضمادها كه اندر علاج فالج ياد كرده آمدست و بر مهرهء قطن مىنهند و اندر طبيخ جوز السرو و قسط و سنبل و داروهاء قابض كه اندر آن باب ياد كرده آمدست مىنشانند . و الله اعلم و احكم .
باب دوم از گفتار چهاردهم از كتاب معالجات اندر خارش مقعده و علاج آن
سبب خارش مقعده يا كرم خرد بود يا مقدمهء باسور . و آنچه سبب ، كرم خرد باشد ، كرم با ثفل فرود آيد ، و آنچه مقدمهء باسور باشد خارش با سوزش بود ، و كرم پديد نيايد .
علاج آن علاج كرم