تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 342

مساهمون:

ص٣٤٢
و بدين دارو اندر گردانند و ببينى اندر نهند . و بول خر اندر چكانيدن ، علاجى قوى است و سودمند بىخلاف . و عصارهء پوذنه سودمندست . و آنجا كه سبب گند بينى ، ريش كهن باشد ، نخست بحبّ قوقايا و مانند آن استفراغ بايد كرد . و اگر علامت خون ظاهر باشد ، نخست رگ قيفال بايد زد ، پس استفراغ كردن بدارو و پس آب انار ترش با اندكى عصارهء شحم آن اندر ديگ مسين بپزند تا بنيمه باز آيد و پليته بدان آغشته مىكنند و ببينى اندر مىنهند ، ريشهاء پليد را پاك كند .

صفة داروى مركب كه ريش بينى را پاك كند ، و خون آمدن باز دارد

بگيرند شبّ يمانى بريان‌كرده و اندر سركه افكنده پس خشك كرده ، مرّ ، و زرنيخ از هر يكى چهار درم ، زراوند طويل دو درم ، قليمياء سيم سوخته دو درم ، مازو يك درم ، روى سوخته يك مثقال ، گزمازو و گلنار از هر يكى سه مثقال ، بورهء ارمنى يك مثقال ، زاك سياه ، قلقطار ، قلقديس از هر يكى دو درم ، سرب سوخته سه درم ، همه بكوبند و ببيزند و به سركه بسايند ، چنان كه بقوام انگبين باشد ، پليته بدان آلوده مىكنند و ببينى اندر مىنهند . و امّا ريشهاء خشك را موم روغن از روغن گل ، مرداسنگ و اسفيداج سوده اندر وى سرشته كفايت باشد . و اگر سخت خشك باشد ، لعاب اسبغول و لعاب خطمى بگيرند و كثيراء سوده در وى بپزند ، چندانكه همه آميخته گردد ، و روغن بنفش برمىچكانند و مىسرشند و طلى مىكنند . و اگر بثرها خرد باشد ، سرب سوخته اندر شراب كهن و روغن مورد ، يا روغن گل بسايند و بر آتش نهند تا سطبر شود و اندر چنبرهء مسين نگاه دارند و طلى مىكنند . و اگر شيرينه شود اندرين طلى اسفيداج و مرداسنگ زيادت كنند ، يا چهار درم مرداسنگ و چهار درم شبّ يمانى بريان كرده و دو درم سذاب تر ، همه با روغن مورد بسايند و طلى مىكنند . و امّا باسور بينى را بگيرند ، انار ترش تازه و بكوبند با پوست و بفشارند و آب آن را با ثفل ، نيم‌پخته بكنند و يك روز اندر چنبره مسين كنند و ديگر روز بپالايند و ثفل از وى جدا كنند و بكوبند نرم و بسايند و از وى شياف كنند ، و بدين آب كه از وى پالوده‌اند