تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 338

مساهمون:

ص٣٣٨
به دو فرونهند . و اگر پليدى بسيار آيد ، پليتهء بزهرهء گاو برزا تر كنند و به دو فرو نهند نيم‌گرم . و ماهى شور اندر آب بپزند ، از آن آب اندر چكانند . و آب گندنا و نبيذ طلخ با روغن گل و مرهم مصرى اندر چكانيدن سود دارد .

صفة مرهم مصرى

بگيرند زنگار و كندر و سركه و انگبين راستار است بپزند و پليته كنند و به دو فرو نهند . نسخهء ديگر ، بگيرند انگبين هشت درم ، سركه هفت درم ، زنگار و كندر از هر يكى دو درم . و اگر خون آمدن گيرد ، مدت يك هفته باز ببايد داشت ، مگر كه سخت بافراط باشد . و آب لسان الحمل با اقاقيا اندر چكانند . و عصارهء باذروج و پنير مايه ، خرگوش ، اندر چكانند ، خون باز دارد . و اگر خون به گوش اندر بفسرد ، آب گندنا و سركه نيم گرم اندر چكانند ، نافع بود .

باب ششم اندر بيان كردن آوازهاء دروغين كه در گوش افتد و چگونگى معالجات آن

ببايد دانست از بهر آنكه سبب رسيدن آواز بسمع شنونده ، حركت و تموّج هواء بيرونى است كه از قوت آواز سخن‌گوى بجنبد و حركت هواء متحرك بر هيأت و شكل محرّك تواند بود پس واجب كند كه حركت هوا كه سبب آن قوت آواز سخن‌گو باشد بر هيأت و شكلى حاصل آيد كه نَغَمات حروف از وى پديد آيد و با آن نغمات و بران هيأت بتجويف گوش اندر آيد و هوا كه زاندرون گوش است هم بر آن هيأت بجنباند . و اين هواء زاندرونى را با عصب حس مماس است و مصادمت افتد ، بدين سبب آواز و نغمات حروف ادراك افتد . پس واجب كند كه سبب اين عارض حركت هواء زاندرونى باشد و محرّك آن بخارى بود . و بعضى مردمان كه دماغ ايشان صافى و حس سمع و شمّ ايشان قوى باشد ، پيوسته بسبب حركة آهسته كه هواء زاندرونى باشد ، از حركتهاء قوتهاء بدنى و نفسانى يا از حركت بخار اندك اندر گوش خويش ، آواز دروغين يابند و بويهاء ضعيف و آن را ذكاء الحس گويند تا يكى سبب از اسباب طنين ، ذكاء الحس است و سبب ديگر ضعف قوت است . و حال خداوند