تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 337

مساهمون:

ص٣٣٧
و نمك گرم‌كرده . و اگر اميد پزانيدن باشد ، پيه روباه گداخته با پيه بط و پيه مرغ خانگى با مرهم باسليقون اندر چكانند . پيه بز و انگبين و مىپخته و زوفا از هر يكى راستار است بسرشند و گرم كنند و اندر چكانند . و اگر سر كند و بگشايد ، علاج ريش كنند .

باب پنجم اندر بيان كردن ريش گشتن گوش و چگونگى معالجات آن

ببايد دانست كه چون گوش ريش شود اوّلا تدبير لطيف بايد كردن و از غذاهاء ناپسنديده و مبخّر پرهيز كردن و مادّه را بغرغره و عطسه بجانب ديگر كشيدن ، خاصه پس از آنكه استفراغى كرده باشد . و ريم و زرداب كه مىپالايد باز نشايد داشت ، لكن مىبايد شست . و به چيزى بايد شست كه در وى قوّت زدودن و قوت بازداشتن باشد . اعنى چيزى كه در وى جلى باشد و قوت ردع ، چون عصارهء برگ زيتون با عسل و چون طبيخ برگ مورد و گل سرخ با انگبين . و شستن چنين باشد كه اسفنج ، گر پنبه بدان تر مىكنند و سطح ريش بدان پاك مىكنند برفق . و اگر ريش زندرون منفذ او باشد ، قطره‌قطره در مىچكانند و باز بيرون مىكنند . و اگر قرحه تازه باشد ، شبّ يمانى بر كفچهء آهنين بر آتش نهند تا خشك شود و بكوبند و با مرّ صافى بياميزند راستار است ، و بانگبين بسرشند و به گوش اندر چكانند . و مرّ و صبر با عسل ، گر با سركه و مرهم اسفيداج يا مرهم باسليقون اندر چكانند سود دارد . و اگر به آخر برسد و شسته باشد ، ذرور خشك اندر نهند . صفت ذرور بگيرند صبر ، انزروت ، كندر ، دم الاخوين ، خبث الحديد ، زنگار ، راستار است بكوبند و اندر سركه حل كنند ، و پليته بعسل آلوده كنند و بدين داروها اندر گردانند ، و نيم گرم به گوش فرو نهند . و اگر ريش گردد و درد كند ، صبر و مر و زعفران با روغن بادام يا روغن گل اندر چكانند . و اگر ضرورت باشد اندكى افيون با وى بياميزند . و اگر ريش دور فرو رفته باشد و تباه باشد و منفذ آواز فراخ گشته و چيزى گنده برمىآيد ، قطران بانگبين آميخته و زهرهء غراب با شير زنان و زهرهء سلحفاة با شير زنان اندر چكانند . و فتيله از قردمانا و نطرون و گوشت انجير از تخم پاك كرده